"Mundial Allplay bilan": JCHda qatnashuvchi terma jamoalarning taniqli murabbiylari haqida nimalarni bilasiz?

Оқил Абдубарноев
8 iyun 2026, 22:39
2026 yilgi Jahon chempionatining murabbiylar korpusi turli futbol maktablari, davrlari va g'oyalarining o'ziga xos uyg'unligini o'zida mujassam etgan.

Turnirda pragmatik futbolning tan olingan ustalari ham, radikal tizimli novatorlar ham, shuningdek, milliy terma jamoalarni boshqarishning ananaviy yondashuvlarini qayta ko'rib chiqishga intilayotgan yosh mutaxassislar avlodi ham jamlanadi.

Zamonaviy futbolda milliy terma jamoani boshqarish klubdagi faoliyatdan tubdan farq qiladi. Taktik tayyorgarlik uchun vaqtning keskin yetishmasligi mutaxassislarni murakkab pozicion tuzilmalar hamda oddiy, ammo ishonchli o'yin mexanizmlari o'rtasidagi muvozanatni izlashga majbur qiladi. 2026 yilgi mundial murabbiylar tarkibi xorijlik mutaxassislarni yollash bo'yicha barqaror tendenciyani ko'rsatmoqda: ko'plab federatsiyalar hamyurtlarini tayinlash bo'yicha ananaviy talabdan voz kechib, kosmopolit tajribaga tayanmoqda.


Karlo Anchelotti boshchiligidagi Braziliya: "Jogo Bonito" davrining intihosi

Braziliya terma jamoasi turnirga 24 yillik sovrinsiz seriyaning og'ir yuki bilan yetib kelmoqda (so'nggi titul 2002 yilda qo'lga kiritilgan). E'tiborlisi shundaki, jamoa tarixida 1970 va 1994 yillardagi g'alabalar oralig'ida ham xuddi shunday 24 yillik tanaffus kuzatilgan bo'lib, 1994 yilgi zafar aynan AQSH maydonlarida yuz bergan edi. Ushbu uzoq muddatli tanaffusga barham berish maqsadida Braziliya futbol konfederatsiyasi misli ko'rilmagan qadam tashlab, yaqinda shartnomasi 2030 yilgacha uzaytirilgan Karlo Anchelottini bosh murabbiy etib tayinladi. Klub miqyosida "Real", "Bavariya", PSJ va "Milan" bilan barcha mumkin bo'lgan sovrinlarni qo'lga kiritgan unvonli italiyalik mutaxassis uchun bu milliy terma jamoani boshqarishdagi ilk tajribadir.

Anchelotti rahbarligida Braziliya tektonik taktik o'zgarishlarni boshdan kechirmoqda. Jamoa Ronaldinyo, Kaka va Rivaldo davrida o'yinni belgilab bergan ananaviy to'p nazorati va markaziy yarim himoyachilarning kreativ erkinligidan chekinmoqda. Vinisius Junior o'z intervyularida Anchelotti jamoadan birinchi navbatda himoyada ideal o'yin ko'rsatishni, so'ngra qarshi hujumlarda raqiblarni shafqatsizlarcha jazolashni talab qilayotganini ochiq aytdi. Murabbiylar shtabi Braziliya o'yinchilarining hozirgi avlodini, xususan, Vinisius va Rafinyani, kuchli tomonlari pozicion hujumlarda emas, balki ochiq hududlarda individual tezlik va texnikadan foydalanganda ochiladigan futbolchilar sifatida baholamoqda. Anchelotti hatto Rafinyani hujumkor uchinchi hududning ichkarisida o'ynash bo'yicha "dunyodagi eng yaxshisi" deb ochiqchasiga etirof etdi.

Tomas Tuxel boshchiligidagi Angliya: Individualizm o'rniga birdamlik

Tomas Tuxelning Angliya terma jamoasi bosh murabbiyi etib tayinlanishi Futbol Assotsiatsiyasi tomonidan qo'yilgan juda aniq mandat bilan birga kechdi: 2026 yilgi Jahon chempionatida g'alaba qozonish va kuboklarisiz o'tgan 60 yillik qurg'oqchilikka barham berish. Tuxel bu chorlovni o'ziga xos murosasizlik bilan qabul qilib, "maqsad - jahon futbolidagi eng katta sovrindan boshqa narsa emas" deb bayonot berdi. Uning usullarining tasdig'i sifatida Angliya saralashdagi 8 o'yinda 8 marta g'alaba qozondi va birorta ham to'p o'tkazib yubormadi.

Biroq turnirga tayyorgarlik o'rtoqlik o'yinlaridagi qarama-qarshi natijalar (jumladan, Urugvay bilan 1:1 hisobidagi durang va "Uembli"da Yaponiyadan 0:1 hisobidagi mag'lubiyat ) hamda 26 nafar futbolchidan iborat tarkibning hayratlanarli tanlovi bilan soyada qoldi. Tuxel Koul Palmer, Fil Foden, Trent Aleksander-Arnold, Xarri Maguayr, Adam Uorton va Jarrod Bouen kabi yulduz ijrochilarni Shimoliy Amerikaga borishdan mahrum qilib, bir qator misli ko'rilmagan qatiy kadrlar qarorlarini qabul qildi. Palmerning yo'qligini Tuxel sovuqqonlik bilan shunday tushuntirdiki, futbolchi o'zining klubdagi muvaffaqiyatlariga qaramay, yangi tizim doirasida terma jamoa o'yiniga hal qiluvchi ta’sir ko'rsatmagan.

Kreativ yulduzlar o'rniga tarkibga profilli rol o'ynaydigan futbolchilar chaqirildi: Den Bern, Jarell Kuansa, Jed Spens, Ivan Touni va faxriy Jordan Xenderson. Qaydnoma Angliya ommaviy axborot vositalarining keskin tanqidiga sabab bo'ldi, ular Tuxelni chuqur himoyalanadigan jamoalarni buzib o'tishda yordam beradigan futbolchilar yo'qligida aybladilar. Murabbiy gap-so'zlarga "birdamlik" falsafasi bilan javob qaytardi. Uning fikricha, yirik turnirlardagi g'alabalar eng iqtidorli 26 futbolchini yig'ish bilan emas, balki har bir futbolchi muayyan ssenariylar uchun "mutaxassis" bo'lgan muvozanatli jamoani shakllantirish orqali erishiladi.

Ronald Kuman boshchiligidagi Niderlandiya: Total futbolning so'nishi

Niderlandiya terma jamoasi uchun 2026 yilgi turnir o'zining uzluksiz yuqori pressingiga ega total futbol romantikasidan butunlay voz kechishni anglatadi. Bosh murabbiy Ronald Kuman Texas va Missuri stadionlaridagi jazirama va namlik sharoitida 90 daqiqa davomida raqibga pressing uyushtirish fiziologik jihatdan mumkin emasligini ochiq tan oldi. Arlington va Xyustondagi o'yinlar tomi yopiladigan arenalarda o'tkazilishiga qaramay, Kanzas-Sitida Tunisga qarshi guruh bosqichi o'yini jamoadan energiyani tejaydigan yondashuvni talab qiladi.

"Uchar gollandlar"ning taktik sxemasi 4-3-3 va 4-2-3-1 o'rtasida muvozanatni saqlab, Virjil van Deyk, Natan Ake va Mikki van de Ven tomonidan mustahkamlangan dunyodagi eng xavfli himoya bloklaridan biriga tayanadi. Saralash turnirida Niderlandiya to'pga total egalik qilishni namoyish etdi (o'rtacha 66% dan ortiq), biroq himoyaning pastki bloklariga qarshi (Polsha bilan o'yinlarda bo'lgani kabi) nazoratni golli vaziyatlarga aylantirishda jiddiy muammolarga duch keldi. Hujumdagi vaziyatni keskinlashtirish ko'p jihatdan Kodi Gakpo zimmasiga tushadi, samaradorlikni oshirish uchun esa murabbiylar shtabiga afsonaviy Rud van Nistelroy taklif qilindi.

Vaziyatni eng og'ir tibbiy inqiroz yanada murakkablashtirmoqda: turnir boshlanishi arafasida Kuman jarohatlar tufayli potencial asosiy tarkibning deyarli yarmini yo'qotdi va bu uni ushbu jahon chempionatiga tayyorgarlikni o'z faoliyatidagi eng muammolisi deb tan olishga majbur qildi. Jamoa Jazoir va O'zbekiston bilan o'rtoqlik o'yinlarini o'tkazadi, ular davomida Kuman zaxira o'yinchilarini o'zining pragmatik, nazorat va pozicion intizomga yo'naltirilgan tizimiga integraciya qilishga urinib ko'radi.

Yulian Nagelsmann boshchiligidagi Germaniya: Manipulyaciya va yuqori xavf

Yulian Nagelsmann 2018 va 2022 yilgi jahon chempionatlaridagi dahshatli muvaffaqiyatsizliklardan so'ng Germaniya terma jamoasini isloh qilish uchun chaqirilgan edi. 4-2-3-1 va 3-4-2-1 moslashuvchan formaciyalariga tayanib, u jamoani intensivlikka yo'naltirilgan, maydonni manipulyaciya qiladigan zamonaviy mashinaga aylantirdi. Nagelsmann taktikasining asosiy xususiyati yuqori himoya chizig'i bilan o'ynash bo'lib, bu maydon markazida ustunlik qilish imkonini beradi, ammo shu bilan birga jamoani tezkor raqiblarning vertikal qarshi hujumlariga zaif qilib qo'yadi. Saralash bosqichida Slovakiyadan uchralgan mag'lubiyat (0:2) ushbu tuzilmaviy zaiflikning yorqin misoli bo'ldi.

Germaniya terma jamoasining taktik arxitekturasi ko'p jihatdan Myunxenning "Bavariya" klubi bog'lamlariga asoslanadi. Nagelsmann ixtiyorida Jonatan Ta, Aleksandar Pavlovich, Leon Gorecka va Jamal Musiala bor. E'tiborlisi shundaki, Yozua Kimmix yarim himoya markazida emas, balki o'ng qanot himoyachisi poziciyasida o'ynaydi, bu esa nostandartlik qo'shadi. Soxta "to'qqizlik" roli Kay Xavercga berilgan, chunki jamoada klassik markaziy hujumchilarning yetishmovchiligi kuzatilmoqda. O'zining beshinchi jahon chempionatida ishtirok etish uchun xalqaro faoliyatini tiklashga qaror qilgan Manuel Noyerning qaytishi so'nggi marraga barqarorlik qo'shdi. Yaqinda bo'lib o'tgan o'rtoqlik uchrashuvida Germaniya Finlyandiyani 4:0 hisobida mag'lub etib, hujumlarning ko'p qirraliligini namoyish etdi (yuqori pressingdan, qarshi hujumlardan va standart vaziyatlardan urilgan gollar), bu esa Nagelsmann g'oyalarining to'g'riligini tasdiqlaydi.

Marselo Belsa boshchiligidagi Urugvay: Jismoniy terror va avlodlar almashinuvi

"El Loko" (Telba) laqabi bilan tanilgan Marselo Belsa Urugvay terma jamoasida butun maydon bo'ylab o'zining mashhur, personal pressing tizimini joriy etdi. Belsaning falsafasi oddiy, lekin shafqatsiz: raqibni o'ylashdan mahrum qilish. Butun jamoa yagona mexanizm sifatida harakat qilib, zudlik bilan to'pga ega bo'lgan o'yinchi atrofida yig'iladi va o'yinni qanotlarga surib chiqaradi, u yerda taktik qopqon yopiladi.

Ushbu ko'p energiya talab qiladigan tizimni amalga oshirish uchun Belsa tarkibda radikal tozalash o'tkazib, afsonaviy faxriylar Luis Suares, Edinson Kavani va Diego Godin xizmatlaridan voz kechdi. Old planga atletik o'yinchilarning yangi avlodi chiqdi: Federiko Valverde, Manuel Ugarte va Darvin Nunes. Biroq jismoniy fidoyilikni talab qiladigan Belsaning usullari pand bera boshladi. OAVda nostandart va toliqtiruvchi mashg'ulot jarayonlari tufayli jamoadagi salbiy muhit va o'yinchilarning ehtimoliy noroziligi haqida mish-mishlar tarqaldi. Jamoa so'nggi o'rtoqlik o'yinlarini beqaror o'tkazib, AQSHdan 1:5 hisobida og'riqli mag'lubiyatga uchradi, bu esa urugvayliklarning butun turnir davomida Belsa pressingining intensivligiga bardosh berish qobiliyatini shubha ostiga qo'yadi.

Luis de la Fuente boshchiligidagi Ispaniya: To'p nazorati

2023 yilgi UEFA Millatlar ligasi va Evro-2024 da g'olib chiqqan Luis de la Fuente ispan uslubini organik ravishda evolyuciya qilishga erishdi. "Tiki-taka"dan voz kechib, u "Qizil Furiya" o'yiniga to'g'ridan-to'g'ri, tezkor o'tish fazalari elementlarini integraciya qildi. Uning falsafasi asosida individual iqtidorni jamoaviy manfaatlarga bo'ysundirish yotadi. Murabbiyning o'zi takidlaganidek, futbolchi yolg'iz o'zi o'yinni yutishi mumkin, ammo titullarni faqat jipslashgan jamoalar qo'lga kiritadi.

Yangilangan Ispaniyaning asosiy harakatlantiruvchi kuchlari markaziy maydon dirijyori Rodri, yosh himoyachi Pau Kubarsi va fenomenal vinger Lamin Yamal hisoblanadi. Murabbiylar shtabi Yamalning yaqinda olgan jarohatidan so'ng muvaffaqiyatli tiklanganini tasdiqladi, bu esa uning turnirga tayyorligini ispan muxlislari uchun asosiy ijobiy yangiliklardan biriga aylantirdi.

Lionel Skaloni boshchiligidagi Argentina: Jarohatlar sharoitidagi individuallik

Lionel Skaloni Argentinani Amerika kubogi va Jahon chempionatida cho'qqiga etakladi, ammo hozir uning taktikasi sinovdan o'tmoqda. Amaldagi jahon chempionlari Kanzas-Sitidagi mashg'ulot bazasiga joylashdilar, u yerda ular o'zlarining birinchi o'yinlarini o'tkazishlari kerak. Biroq jamoa lazareti to'lib toshgan: Lionel Messi oyoq payining yallig'lanishi va charchoqdan aziyat chekmoqda, asosiy darvozabon Emiliano Martines qo'l barmog'i shikastlanishidan xalos bo'lish ustida ishlamoqda, himoyachilar Kristian Romero, Naxuel Molina va Gonsalo Montelda mushak shikastlanishlari bor, Leandro Paredes va Niko Gonsales esa pay cho'zilishi bilan kurashmoqda. Yosh iqtidor egasi Niko Pas ham ijtimoiy tarmoqlar orqali qaydnomadan chiqarib tashlangani haqidagi mish-mishlarni inkor etayotgan bo'lsa ham tizzasidan jiddiy jarohat oldi.

Shu munosabat bilan Skaloni dastlabki taktik mashg'ulotlarni Messi va Emiliano Martinessiz qurishga majbur bo'ldi. Murabbiylar shtabi Niko Pasning o'rniga shoshilinch almashtirish sifatida "Aston Villa"dan Emiliano Buendiyani chaqirish variantini ko'rib chiqmoqda.

Taktik jihatdan Skaloni 4-3-3 taktikasiga va uyg'unlashgan yarim himoyachilar uchligi (Mak Allister, De Paul, Enco) ustunligiga tayanadi. Biroq qarib borayotgan himoya chizig'i va yuklamalarni nazorat qilishning qatiy individuallashgan dasturi bo'yicha ishlayotgan Messining jismoniy holati pley-offda tanqidiy faktor bo'lishi mumkin. Turnir oldidan Argentina Texasda Gonduras va Alabamada Islandiya bilan nazorat o'yinlarini o'tkazadi, bu jarohatlangan yetakchilar uchun yashovchanlik bo'yicha yakuniy sinov bo'ladi.

Dide Desham boshchiligidagi Fransiya: Tarixiy rekord sari yo'naltirilgan pragmatizm

Fransiya terma jamoasi bosh murabbiyi Dide Desham futbol tarixidagi abadiylikdan bir qadam uzoqlikda turibdi. Jahon chempionatida ham o'yinchi, ham murabbiy sifatida g'alaba qozongan uch kishidan biri (Mario Zagallo va Franc Bekkenbauer bilan bir qatorda) bo'lgan Desham ketma-ket uchta finalda ishtirok etib, ikkita jahon chempioni murabbiylik titulini qo'lga kiritgan tarixdagi birinchi mutaxassisga aylanishi mumkin.

Fransiyaning taktik tuzilmasi metin samaradorlik tamoyillariga asoslanadi. Hujumlarni qurishda jamoa "3+2" tuzilmasidan foydalanadi, bu raqib pressingini manipulyaciya qilish va uzatmalar uchun vertikal yo'laklarni ochish imkonini beradi. Hujumni rivojlantirish fazasida francuzlar yarim qanotlardan faol foydalanadilar va "uchinchi o'yinchi"ning bo'sh nuqtada ochilishini qo'llaydi. To'p yo'qotilganda Desham o'rta blokni shakllantiradi.

Fransiya terma jamoasining tarkib kengligi shunchalik ulkanki, Desham hech ikkilanmasdan 2022 yilgi final ishtirokchilari Eduardo Kamavinga va Randal Kolo Muanini qaydnomaga kiritmadi. Jamoaning hujumkor salohiyati Kilian Mbappe, "PSJ"da ajoyib mavsumni o'tkazgan Usmon Dembele (35 gol va 14 assist) va Rayan Sherki timsolidagi "maxfiy qurol" atrofida quriladi. Mundiallarda o'z hisobida 12 ta gol bo'lgan Mbappe Miroslav Klozening rekordini (16 gol) yangilashga, Lionel Messi (13) va Jyust Fontenni ortda qoldirishga, shuningdek, ketma-ket uchta Jahon chempionati finalida o'ynab, Kafuning rekordini takrorlashga intiladi. Fransiyaning tayyorgarligi Nyu-Jersida Senegal va Filadelfiyada Iroq terma jamoalari bilan sparringlarni o'z ichiga oladi.

Roberto Martines boshchiligidagi Portugaliya: Afsona bilan muvozanatlashuv

2025 yilgi UEFA Millatlar ligasida Portugaliyani g'alabaga etaklagan Roberto Martines uchun Shimoliy Amerikadagi mundial o'ziga xos sinov bo'ladi. Murabbiy 27 nafar futbolchidan iborat kengaytirilgan ro'yxatni e'lon qildi, bu tahlilchilarda tushunmovchilik uyg'otdi va portugallar tomonidan ehtimoliy taktik kutilmagan hodisalarni muhokama qilishga majbur qildi.

41 yoshli Krishtianu Ronalduning roli munozaralarning markaziy o'qi bo'lib qolmoqda. Martines uni o'yinga shunday integraciya qildiki, Ronaldu to'pga egalik qilganda qora mehnatdan deyarli ozod qilingan; uning asosiy vazifasi – jarima maydonchasida bo'lish va uzatmalarni yakunlash. Ushbu model darvozabon Diogu Koshta, pleymeyker Brunu Fernandesh va dinamik Vitinya ijrosida to'pni oldinga siljitish tufayli ishlaydi. Biroq bu taktika to'p yo'qotilganda zaiflikni keltirib chiqaradi. Markaziy himoyachilar yuqoriga ko'tariladi, qanot o'yinchilari esa oldinga o'tadi, natijada Joau Kanselu va Nunu Mendeshning ortida ulkan bo'shliqlar paydo bo'ladi, yarim himoya esa o'tish fazalarida ularni yopishga ulgurmaydi.

FIFAning yangi qoidalari Martines uchun qo'shimcha zarba bo'ldi. Almashtirish vaqtiga qo'yilgan qatiy cheklovlar (maydondan chiqish uchun ko'pi bilan 10 soniya) va o'yinchilarni maydonda davolash portugallar shtabi ilgari darvozabonga yordam ko'rsatish uchun soxta tanaffuslar paytida foydalangan norasmiy "taktik taym-autlar"dan foydalanish imkoniyatini yo'qqa chiqaradi.

Maurisio Pochettino boshchiligidagi AQSH: Mezbonlik yuki

AQSH terma jamoasi Yurgen Klinsmann davridan (2014) beri birinchi marta xorijlik mutaxassis boshchiligida maydonga tushadi. Argentinalik Maurisio Pochettinovning tayinlanishi amerikaliklarning 2024 yilgi o'z uyida o'tgan Amerika Kubogidagi muvaffaqiyatsizligining natijasi bo'ldi, u yerda ular guruhdan chiqa olmadilar. Turnir oldidan Pochettinovning terma jamoa boshqaruvidagi statistikasi qarama-qarshi ko'rinish olgan (14 g'alaba, 9 mag'lubiyat, 2 durang), shu jumladan KONKAKAF Millatlar ligasida Kanada va Panamadan alamli mag'lubiyatlar.

Kaliforniyaning Irvayn shahrida joylashgan murabbiylar shtabi psixologik yetakchilarni izlashga e'tibor qaratmoqda. Pochettino jamoaviy mas'uliyatni shakllantirishga urinib, sardorlik bog'ichini Tim Rim, Kristian Pulishich va Kris Richards o'rtasida principial ravishda almashtirib turibdi. Shu bilan birga, Pochettino Jahon chempionati oxirigacha Amerika loyihasiga sodiqligini ta'kidlab, Italiyaning "Milan" klubi bilan muzokaralar olib borilayotgani haqidagi mish-mishlarni rad etishga majbur bo'ldi.

Tarixiy debyut: Fabio Kannavaro boshchiligidagi O'zbekiston

Jahon chempionatiga birinchi marta yo'llanma olgan jamoalar orasida Italiya afsonasi Fabio Kannavaro boshchiligidagi O'zbekiston terma jamoasi alohida e'tiborni tortmoqda. Jamoani saralash bo'yicha Srechko Katanets va Timur Kapadzening muvaffaqiyatli ishidan so'ng 2025 yil oktyabr oyida tayinlangan 2006 yilgi jahon chempioni Osiyo jamoasi o'yiniga klassik katenachcho elementlarini joriy etdi.

O'zbekiston mundialda tartibli himoya va tezkor qarshi hujumlarga asoslanadi. Himoya yetakchisi Angliyaning "Manchester Siti" klubida to'p tepayotgan Osiyoning eng qimmatbaho futbolchisi Abduqodir Husanov hisoblanadi. U bilan birga himoya marralarini Rustam Ashurmatov va Umar Eshmurodov mustahkamlaydi, hujumda esa Eldor Shomurodov yetakchilik qiladi. Kannavaro jamoasi Jorjiya shtatidagi "Atlanta Yunayted"ning zamonaviy mashg'ulotlar majmuasini o'z bazasi sifatida tanladi. Murabbiylar shtabi terma jamoaning 90 daqiqa davomida jismoniy holatni ushlub turish muammosini hal qilishi kerak. "K" guruhida o'zbekistonliklar Portugaliya, Kolumbiya va Kongo DRga qarshi maydonga tushadi.

 "JCH-2026'ni Allplay'da tomosha qiling - CANNAVARO promokodi bilan 45 kun bepul"

Promokodni faollashtirish HAVOLASI 

O'xshash yangiliklar


Оқил АбдубарноевMuallif
Manba: Championat.asia