"Мундиал Allplay билан": Футболчилари Европа лигаларида ўйнайдиган Конго ДР билан яқиндан танишамиз

Оқил Абдубарноев
27 июн 2026, 14:21
АҚШ, Канада ва Мексика яшил майдонларида бўлиб ўтаётган Жаҳон чемпионати гуруҳ босқичи ҳал қилувчи паллага етиб келди.

Янгиланган форматга кўра 48 та жамоа иштирок этаётган ушбу мундиалнинг "K" гуруҳи 3-тури доирасида Ўзбекистон миллий терма жамоаси Конго Демократик Республикаси терма жамоаси билан куч синашади. Тарихий аҳамиятга эга учрашув АҚШнинг Жоржия штатидаги Атланта шаҳрида, 71 000 мухлисни ўз бағрига сиғдира оладиган муҳташам "Mercedes-Benz Stadium" аренасида (Тошкент вақти билан 28 июнь куни тонгги соат 04:30 да) бўлиб ўтади.

MATCHDAY.png

Дастлабки икки тур натижаларига кўра, "K" гуруҳидаги вазият ўта кескинлашган. Колумбия терма жамоаси 6 очко билан гуруҳ пешқадами сифатида кейинги босқич масаласини аллақачон ҳал қилган бўлса, Португалия 4 очко тўплаб, иккинчи ўринда бормоқда. Конго ДР терма жамоаси Португалия билан дуранг ва Колумбиядан учралган мағлубиятдан сўнг 1 очко билан учинчи ўринни банд этиб турибди. Фабио Каннаваро бошчилигидаги Ўзбекистон миллий терма жамоаси эса дастлабки икки турда Колумбия (1:3) ва Португалияга (0:5) имкониятни бой бериб, бирорта ҳам очко жамғара олмади ва -7 тўплар нисбати билан гуруҳнинг сўнгги поғонасига тушиб қолган. ЖЧ-2026 регламентига мувофиқ, 12 та гуруҳнинг энг яхши натижа кўрсатган 8 та учинчи ўрин эгалари плей-офф (1/32 финал) босқичига йўл олади. Шу сабабли, бўлажак учрашув Конго ДР учун гуруҳдан чиқишнинг ягона йўли бўлса, Ўзбекистон учун эса нуфуз ва тарихий илк ғалабани қўлга киритиш имконияти ҳисобланади.

Конго Демократик Республикаси жаҳон чемпионатлари тарихида чуқур из қолдирган Африка жамоаларидан бири ҳисобланади. Улар 1974 йилда Ғарбий Германияда бўлиб ўтган Жаҳон чемпионатида Заир номи остида иштирок этиб, мундиалга йўлланма олган Саҳрои Кабир ортидаги илк Африка давлати сифатида тарихга кирган эди. Ўша турнирда жамоа учта ўйинда 14 та гол ўтказиб юбориб, бирорта ҳам рақиб дарвозасини ишғол эта олмаган ва турнирни охирги ўринда якунлаганди. Орадан ярим асрдан кўпроқ вақт – роппа-роса 52 йил ўтиб, Себастян Десабр бошқарувидаги конголиклар яна жаҳоннинг энг йирик футбол форумига қайтишга муваффақ бўлишди.

Конго ДРнинг ЖЧ-2026 йўлланмасини қўлга киритиш жараёни ҳаддан ташқари мураккаб ва асаббузарликларга бой бўлди. Африка футбол конфедерацияси (CAF) саралашининг "B" гуруҳида Сенегалдан сўнг иккинчи ўринни эгаллаган Конго ДР тўғридан-тўғри йўлланмани қўлдан бой берди. Бироқ, улар қитъа плей-офф босқичида дастлаб Камерунни 1:0 ҳисобида, сўнгра Нигерияни асосий вақтдаги 1:1 ҳисобидан кейин пенальтилар сериясида 4:3 ҳисобида мағлуб этиб, қитъалараро плей-офф ўйинларига йўлланма олди.

Мексиканинг Гвадалахара шаҳрида ташкил этилган қитъалараро плей-оффнинг ҳал қилувчи баҳсида улар КОНКАКАФ вакили Ямайка билан куч синашди. 2026 йилнинг 31 март куни бўлиб ўтган мазкур драматик учрашувнинг асосий вақтида ҳисоб очилмади. Қўшимча бўлимларнинг 100-дақиқасида марказий ҳимоячи Аксел Туанзебе томонидан киритилган ягона гол Конго ДРга 1:0 ҳисобидаги тарихий ғалабани тақдим этди ва улар 48 жамоалик форматнинг энг сўнгги йўлланмаси эгасига айланишди. Жами 13 та саралаш учрашувини ўтказган "Қоплонлар" 9 та ғалаба, 2 та дуранг ва 2 та мағлубият қайд этиб, чинакам ирода намунасини кўрсатишди.

Мундиал олдидан АҚШга кириш учун терма жамоа Эбола вируси билан боғлиқ чекловларга ҳам дуч келди. АҚШ қонунчилигига кўра, сўнгги 21 кун ичида Конго ДР, Уганда ёки Жанубий Суданда бўлган фуқароларнинг мамлакатга киришига тақиқ қўйилган эди. Бироқ АҚШ Давлат департаменти терма жамоанинг Европадаги йиғинларда бўлганлигини инобатга олиб, махсус тиббий протоколлар асосида истисно тариқасида уларга мамлакатга киришга рухсат берди.

Бош мураббий Себастян Десабр ЖЧ-2026 турнири учун ўзининг якуний 26 нафарлик таркибини эълон қилган бўлиб, мазкур рўйхатдан асосан Европанинг топ чемпионатларида фаолият юритадиган тажрибали легионерлар ўрин олган. Таркибга киритилган футболчиларнинг ўртача ёши 28,5 ни, ўртача бўйи эса 178 см ни ташкил қилади ва уларнинг аксарияти юқори жисмоний тайёргарлик ва атлетик кўрсаткичлари билан ажралиб туради. Таъкидлаш жоизки, мусобақа бошланишидан бир неча кун олдин ҳимоячи Рокки Бушири жароҳат олгани сабабли, унинг ўрнига Шотландиянинг "Килмарнок" клуби ярим ҳимоячиси Аарон Тшибола чақирилди.

Дарвозабонлар: 1.Лионель Мпаси ("Гавр", Франция), 16.Тимоти Фаюлу ("Ноа", Арманистон), 21.Маттьё Эполо ("Стандард Льеж", Бельгия).

Ҳимоячилар: 2.Аарон Ван–Биссака ("Вест Хэм", Англия), 3.Стив Капуади ("Видзев Лодзь", Польша), 4.Аксель Туанзебе ("Бернли", Англия), 5.Дилан Батубинсика ("АЕЛ", Греция), 12.Жорис Кайембе ("Генк", Бельгия), 22.Шансель Мбемба ("Лилль", Франция), 24.Гедеон Калулу ("Арис Лимасол", Кипр), 26.Артур Масуаку ("Ланс", Франция).

Ярим ҳимоячилар: 6.Нгалайел Мукау ("Лилль", Франция), 7.Натанаэль Мбуку ("Монпелье", Франция), 8.Самуэль Мутуссами ("Атромитос", Греция), 10.Тео Бонгонда ("Спартак Москва", Россия), 14.Ноа Садики ("Сандерленд", Англия), 15.Аарон Тшибола ("Килмарнок", Шотландия), 18.Чарльз Пикель ("Эспаньол", Испания), 25.Эдо Кайембе ("Уотфорд", Англия).

Ҳужумчилар: 9.Брайан Чипенга ("Кастельон", Испания), 11.Гаэль Какута ("АЕЛ", Греция), 13.Мешак Элиа ("Аланьяспор", Туркия), 17.Седрик Бакамбу ("Реал Бетис", Испания), 19.Фистон Майеле ("Пирамидс", Миср), 20.Йоан Висса ("Ньюкасл Юнайтед", Англия), 23.Симон Банза ("Ал–Жазира", БАА).

Таркибни чуқурроқ таҳлил қилсак, жамоа бир нечта таянч устунлар атрофида қурилганлигини кўриш мумкин.

Жамоа сардори, мухлислар томонидан "Мудофаа вазири" дея эътироф этиладиган 31 ёшли Чансел Мбемба терма жамоа сафида 100 дан ортиқ ўйинда майдонга тушган. У Франциянинг "Лилль" клуби шарафини ҳимоя қилади ва ҳимоя марказида мутлақ етакчи ҳисобланади. Унинг ҳаводаги курашлардаги устунлиги ва тўпни хотиржамлик билан олдинга узатиши жамоага катта ишонч бағишлайди. 

Десабр Англияда тарбияланган ва шу давлатнинг юқори дивизионларида ўйнаган бир нечта ҳимоячиларни жалб қила олди. "Вест Хэм"нинг ўнг қанот ҳимоячиси Аарон Ван-Биссака ўзининг яккакурашлардаги енгилмас ҳимояси билан машҳур. "Бёрнли" вакили Аксел Туанзебе эса ҳимоя марказида Мбемба билан мустаҳкам тандем ҳосил қилади ва Ямайкага қарши ўйинда айнан у тарихий гол муаллифига айланганди. Чап қанотда Артур Масуаку ("Ланс") эса нафақат мудофаада, балки ҳужумга қўшилишда ва стандарт вазиятларда катта хавф туғдиради (Португалияга қарши голли узатма муаллифи).

Майдон марказида Самуэл Мутуссами ("Атромитос") ва Чарлз Пикел ("Эспаньол") рақиб ҳужумларини бузиш, тўпни олиб қўйиш ва тезкор қарши ҳужумларни бошлашда беқиёс ҳажмдаги "қора меҳнат"ни бажаришади. Айниқса, Мутуссами Десабр тизимининг ҳақиқий двигатели ҳисобланади ва у тактик интизомнинг асосий кафолатидир. Шунингдек, 21 ёшли Нгалайел Мукау ("Лилль") ўзининг нафис ўйини билан ажралиб туради. Бўйи баланд, техник жиҳатдан мукаммал ва чап оёқда яхши ўйнайдиган бу ярим ҳимоячи майдон марказида босим остида ҳам хотиржам ҳаракатлана олади.

Англиянинг "Ньюкасл" клуби вакили Йоан Висса ("Ково" лақабли) жамоанинг асосий ҳужумкор қуролидир. Унинг тезлиги ва индивидуал маҳорати Португалия билан бўлган ўйинда ўз сўзини айтди. Шунингдек, 21 та халқаро гол муаллифи, тажрибали Седрик Бакамбу ("Бетис") ҳимоячиларни доимий босимда ушлаб туради. Африка қитъасида сенсацияга айланган Фистон Майеле ("Пирамидс") ва Симон Банза кабилар ҳужум чизиғидаги рақобатни янада кучайтиради.

Бош мураббий: Себастьян Десабр (Франция)

Ёрдамчи мураббий: Рафаэль Ҳамиди Куадрос (Испания/Жазоир)

Дарвозабонлар мураббийи: Роберт Кидиаба (Конго ДР)

Жисмоний тайёргарлик бўйича мураббий: Ги Букаса (Конго ДР)

2022 йилнинг августида жамоа рулига келган Себастян Десабр ўзидан аввалги бошбошдоқлик ва беқарорликка чек қўйиб, "Интизом майдондан бошланиши керак" деган қатъий тамойилни ўрнатди. Маҳаллий мухлислар томонидан "Оқ сеҳргар" ёки "Тату Себа" (Себа ота) деб аталадиган ушбу 49 ёшли мутахассис, бунгача Африка қитъасида Уганда терма жамоаси ва Миср, Марокаш, Тунис, Ангола, Жазоир, Камерун клубларида катта тажриба тўплаган эди.

Десабрнинг фалсафаси қатъий позицион мудофаа ва тезкор ҳужумга ўтишга асосланган. У жамоани шунчаки машғулот ўтказувчи эмас, балки инглизча "менежер" услубида бошқаради, яъни ҳимоявий жойлашувдан тортиб, федерациянинг медиа-стратегиясигача аралашади. Штабда Конгонинг афсонавий собиқ дарвозабони Роберт Кидиабанинг борлиги эса маҳаллий футболчилар ва легионерлар ўртасидаги боғловчи руҳий кўприк вазифасини ўтайди.

Сўнгги икки йилда Конго ДР жуда кам гол ўтказиб юбормоқда (саралаш циклида ҳар 90 дақиқага атиги 0.60 гол тўғри келади). Мбемба ва Туанзебе тандеми ҳаводаги курашларда беназир ҳисобланади. Тўп рақибда бўлганида, жамоа чуқур позицион блокка қайтади ва чизиқлар орасидаги масофа минимал даражага туширилади.

Конголиклар позицион ҳужум қуришдан кўра, тўпни олиб қўйгач тезкор қарши ҳужумга ўтишни маъқул кўришади. Ван-Биссака ёки Масуаку тўпни эгаллаши билан, олдиндаги Висса, Бакамбу ва Элиа каби тезкор вингерлар бўш ҳудудларга югуришади. Таҳлилларга кўра, улар рақиб жарима майдонига 10 сониядан кам вақт ичида етиб бора оладиган транзиция тезлигига эга.

Буйдор футболчиларнинг кўплиги жарима ва бурчак тўпларида уларга катта устунлик беради. Чансел Мбемба айнан шундай вазиятларда гол уришда катта тажрибага эга (Камерун билан плей-офф ўйинидаги ҳал қилувчи гол айнан унинг ҳисобига ёзилган).

Ўзбекистонга қарши дуранг ҳеч қандай наф келтирмаслиги сабабли, мутахассислар Десабрнинг 5-3-2 схемасидан воз кечиб, янада ҳужумкор 4-3-3 ёки 4-1-4-1 форматига ўтишини кутишмоқда. Бунда марказий ҳимоячи Стив Капуади ўрнига креатив ярим ҳимоячи Тео Бонгонда майдонга тушиши, ҳужумкор салоҳиятни кескин оширади. 

Гуруҳнинг сўнгги тури олдидан ҳар икки жамоа тақдири қил устида турибди. Олдинроқ таъкидланганидек, янги форматга кўра 12 та гуруҳдаги энг яхши натижа кўрсатган 8 та учинчи ўрин соҳиби плей-оффга йўл олади.

3orinlar yutub.png

Конго ДР: Уларнинг ҳисобида 1 очко бор. Ўзбекистон устидан ғалаба қозонилса, 4 очко билан учинчи ўринлар орасидаги рақобатда ўтиш эҳтимоли жуда юқори баҳоланади. Десабр ўзининг сўнгги интервьюсида очиқ айтди: "Биз таваккал қилишимиз керак, чунки дуранг етарли эмас. Биз Ўзбекистоннинг ҳимоясидаги муаммоларни ўргандик ва уларга ҳужум қиламиз".

Ўзбекистон: Икки мағлубият ва -7 тўплар нисбати Ўзбекистонни деярли мўъжиза кутишга мажбур қилади. Лекин миллий терма жамоа фақат очко учун эмас, балки жаҳон чемпионатларидаги илк тарихий ғалабани қўлга киритиш ва мухлислар олдида юзини ёруғ қилиш учун майдонга чиқади.

Атлантадаги "Mercedes-Benz Stadium"да бўлиб ўтадиган ушбу баҳс Ўзбекистон ва Конго Демократик Республикаси терма жамоалари ўртасидаги тарихдаги илк ўзаро расмий тўқнашув ҳисобланади. Конго ДРнинг Европанинг кучли чемпионатларида тобланган футболчилардан ташкил топганлиги, уларнинг атлетик устунлиги ва ҳимоявий қаттиққўллиги бу ўйинда уларни шубҳасиз яққол фаворитга айлантиради. Португалия ва Колумбия каби грандларга қарши тенгма-тенг ўйнаб, ҳимояда мустаҳкам тура олган Африка вакиллари учун Ўзбекистоннинг заифлашган мудофаасини ёриб ўтиш унчалик қийинчилик туғдирмаслиги халқаро экспертлар томонидан тахмин қилинмоқда.

Ўзбекистон терма жамоаси учун эса бу ўйин нафақат мусобақадаги охирги илинж, балки Жаҳон чемпионатлари тарихидаги илк очко ва голларни қўлга киритиб, миллий ғурурни ҳимоя қилиш учун ягона тарихий имкониятдир. Каннаваро шогирдларидан сўнгги ўйинлардаги мағлубиятли руҳий тушкунликдан чиқиб, ҳужумда креативликни ошириш ва мудофаада кескин индивидуал хатолардан қочиш талаб этилади. Агар Конго ДР прагматик 5 ҳимоячили блокдан воз кечиб, фақат ғалаба учун очиқ футбол таклиф қилса, Ўзбекистонга ҳам қарши ҳужумларда имкониятлар яратилиши мумкин. Икки хил футбол мактабининг бундай кескин қарама-қаршилиги ЖЧ-2026 гуруҳ босқичининг энг қизиқарли ва муросасиз учрашувларидан бири бўлишини ваъда қилмоқда.

ЖЧ-2026'ни Allplay'да томоша қилинг — CHAMPIONATASIA промокоди билан 45 кун бепул

Промокодни фаоллаштириш ҲАВОЛАСИ

Ўхшаш янгиликлар


Оқил АбдубарноевМуаллиф
Манба: Championat.asia