Шимолий Америка қитъасининг уч йирик давлати – Америка Қўшма Штатлари, Канада ва Мексика ҳамкорлигида ўтказилаётган глобал мусобақа илк марта 48 та терма жамоани ўзида жамлайди ва бу орқали турнирнинг географик, иқтисодий ҳамда маданий қамрови кескин кенгаяди.
Мусобақа форматининг кенгайтирилиши ва қўшимча 16 та ўриннинг ажратилиши Осиё (ОФК), Африка (КАФ) ва КОНКАКАФ минтақалари вакиллари учун тарихий имкониятларни яратиб берди. Стратегик ўзгариш натижасида илгари нуфузли мусобақада иштирок этмаган тўртта давлат – Ўзбекистон, Иордания, Кабо-Верде ва Кюрасао миллий терма жамоалари мундиалнинг финал босқичи йўлланмасини қўлга киритди.
Ўзбекистон
Ўзбекистон миллий терма жамоаси Марказий Осиё қитъасидан Жаҳон Чемпионатига йўлланма олган биринчи ва ягона давлат сифатида минтақа спорти тарихида олтин ҳарфлар билан ёзиладиган натижани қайд этди. Мустақилликка эришгандан буён "Оқ бўрилар" бир неча бор мундиал остонасида имкониятни бой берган эди.
Саралаш босқичи давомида терма жамоа ичида мураккаб мураббийлик алмашинувлари юз берди. Жамоани саралаш циклининг асосий қисмида бошқарган тажрибали мутахассис Сречко Катанец соғлиғи билан боғлиқ муаммолар сабабли ўз лавозимини тарк этишга мажбур бўлди. Шундан сўнг, ўзбек футболи афсонаси ва энг кўп ўйин ўтказган футболчиларидан бири Тимур Кападзе вақтинчалик бош мураббий сифатида жамоани қабул қилиб олди ва босим остида жамоани Жаҳон чемпионати финал босқичига олиб чиқишдек масъулиятли ва тарихий вазифани муваффақиятли уддалади.
Жаҳон чемпионатига бир йилдан камроқ вақт қолганда, Ўзбекистон футбол ассоциацияси спорт жамоатчилигининг эътиборини тортган фавқулодда ва амбицияли қарор қабул қилди. 2006 йилги Жаҳон Чемпионати ғолиби, Италия терма жамоасининг собиқ сардори ва "Олтин тўп" соҳиби Фабио Каннаваро Ўзбекистон миллий терма жамоасининг янги бош мураббийи этиб тайинланди. 52 ёшли мутахассис билан икки йиллик шартнома имзоланди ва у жамоани мундиалга тайёрлаш масъулиятини ўз бўйнига олди.
Ўзбекистон миллий терма жамоаси таркиби:
Дарвозабонлар: 1.Ўткир Юсупов, 12.Абдувоҳид Неъматов, 16.Ботирали Эргашев
Ҳимоячилар: 2.Абдуқодир Ҳусанов, 3.Ҳожиакбар Алижонов, 4.Фарруҳ Сайфиев, 5.Рустам Ашурматов, 13.Шерзод Насруллаев, 15.Умар Эшмуродов, 18.Абдулла Абдуллаев, 24.Беҳруз Каримов, 25.Аваз Ўлмасалиев, 26.Жаҳонгир Ўрозов
Ярим ҳимоячилар: 6.Акмал Мозговой, 7.Отабек Шукуров, 8.Жамшид Искандеров, 9.Одил Ҳамробеков, 10.Жалолиддин Машарипов, 11.Остон Ўрунов, 17.Достон Ҳамдамов, 19.Азиз Ғаниев, 22.Аббос Файзуллаев, 23.Шерзод Эсанов
Ҳужумчилар: 14.Элдор Шомуродов, 20.Азиз Амонов, 21.Игорь Сергеев
Ўзбекистон терма жамоаси қуръа натижаларига кўра "K" гуруҳидан жой олди ва ушбу гуруҳ жуда хилма-хил футбол мактабларини ўзида жамлаган. Жамоанинг рақиблари Криштиану Роналду бошчилигидаги Европа гранди Португалия, Жанубий Американинг тезкор ва техник кучли вакили Колумбия ҳамда Африка қитъасининг жисмоний бақувват жамоаси Конго Демократик Республикаси ҳисобланади.
Жаҳоннинг етакчи спорт таҳлилий компанияси Opta томонидан ўтказилган сунъий интеллект симуляциялари ва маълумотлар таҳлилига кўра, Ўзбекистоннинг ушбу мураккаб гуруҳдан плей-офф босқичига йўл олиш эҳтимоли 12% деб баҳоланмоқда. Бироқ, турнир форматидаги ўзгаришларга кўра, энг яхши натижа қайд этган учинчи ўрин эгалари ҳам кейинги босқичга ўтиши мумкинлиги Ўзбекистон учун қўшимча имконият ҳисобланади.
Иордания
Иордания миллий терма жамоаси ўз тарихида мисли кўрилмаган олтин даврни бошдан кечирмоқда. "Ан-Нашама" (араб тилидан таржима қилинганда "Жасурлар", "Рицарлар" ёки "Мардлар" маъносини билдиради) лақаби остида ҳаракат қилувчи жамоа Осиё қитъасининг учинчи саралаш босқичида ўз гуруҳида иккинчи ўринни эгаллаб, илк бор Жаҳон Чемпионатига тўғридан-тўғри йўлланма олди.
Мазкур воқеанинг давлат миқёсидаги аҳамияти шунчалик юқорики, Иордания Бош вазири Жафар Ҳассан бутун мамлакат миқёсидаги фавқулодда қарорни имзолади. Унга кўра, миллий терма жамоа мундиалда майдонга тушадиган кунларда (17, 23 ва 28 июнь) барча давлат сектори ва ҳукумат муассасалари ходимлари учун расмий иш вақти одатдагидан бир ярим соатга кечиктирилиб, эрталаб соат 10:00 дан бошланадиган бўлди. Бундай қарор орқали ҳукумат ўз фуқароларига турнирни томоша қилиш, тунги вақтдаги трансляцияларни кузатиш ва терма жамоани тўлиқ қўллаб-қувватлаш учун максимал шароит яратмоқда. Бу ижтимоий ҳодиса спортнинг давлат сиёсати ва жамият ҳаёти билан нақадар узвий боғлиқлигини намойиш этади.
Иордания терма жамоасининг етакчиси ва халқаро майдондаги юзи – Франциянинг 1-лигаси вакили "Ренн" клуби ҳужумчиси Муса Ал-Тамари ҳисобланади. Ал-Тамарининг индивидуал маҳорати жамоанинг умумий ҳужумкор салоҳиятини белгилаб беради. У саралаш босқичи давомида 7 та гол уриб, жамоанинг асосий тўпурарига айланди.
Бироқ турнир олдидан жамоа жиддий йўқотишга учради. Араб кубоги мусобақасида тиззасидан оғир жароҳат олган асосий ҳужумчилардан бири Язан Ал-Наимат Жаҳон чемпионатининг 30 кишилик кенгайтирилган таркибига киритилмади.
Иордания миллий терма жамоаси таркиби
Дарвозабонлар: Язид Абулайла, Абдулла Ал Фахури, Нур Бани Аттиаҳ.
Ҳимоячилар: Язан Ал-Араб, Абдулла Насиб, Эҳсан Ҳаддад, Муҳаммад Абуалнади, Салим Убайд, Муҳаммад Абу Ҳашиш, Ҳусам Абу Даҳаб, Саед Ал-Росан, Анас Банави, Моҳаннад Абу Таҳа.
Ярим ҳимоячилар: Нур Ал-Равабдеҳ, Низар Ал-Рашдан, Ражаи Ойед, Маҳмуд Ал-Марди, Муҳаммад Ал Давуд, Амер Жамоус, Иброҳим Садеҳ.
Ҳужумчилар: Муса Ал-Тамари, Али Олван, Муҳаммад Абу Зраиқ, Али Азаизеҳ, Одеҳ Фахури, Иброҳим Сабра.
ФИФА рейтингида 63-ўринни эгаллаб турган Иордания терма жамоаси мусобақада иштирок этаётган энг кучли ва мураккаб гуруҳлардан бири – "J" гуруҳига тушди. Уларнинг гуруҳдаги асосий рақиби Лионель Скалони бошчилигидаги, амалдаги Жаҳон чемпиони Аргентина терма жамоасидир. Бундан ташқари, Африканинг тактик жиҳатдан энг шаклланган жамоаларидан бири Жазоир ва Европанинг юқори интенсивликка асосланган вакили Австрия ҳам шу гуруҳдан жой олган. Иордания гуруҳ босқичи давомида АҚШнинг Портленд шаҳридаги Портленд Университети кампусини ўзларининг асосий базаси сифатида танлаган.
Кюрасао
Жаҳон Чемпионатлари тарихида митти давлатларнинг мўъжизалари тез-тез учраб туради, бироқ Кюрасао миллий терма жамоасининг 2026 йилги мундиалга йўлланма олиши барча статистик ва демографик рекордларни янгилаб ташлади. Кариб денгизи ҳавзасида жойлашган, атиги 150,000 дан 180,000 гача аҳолига эга бўлган ва умумий ер майдони бор-йўғи 171 квадрат милни ташкил этадиган ушбу орол-давлат, мусобақа тарихидаги энг кичик иштирокчи мамлакат мақомини қўлга киритди. Бу билан улар 2018 йилги Жаҳон чемпионатида иштирок этиб бу рекордни ўрнатган Исландияни ортда қолдирди. Бир пайтлар Гаити ва Кюрасао биргаликда КОНКАКАФдан мундиалга чиққан иккита Кариб денгизи вакили сифатида ҳам тарихга кирди.
Кюрасао аҳолисининг камлиги сабабли ички чемпионат орқали жаҳон даражасидаги футболчиларни етиштиришнинг иложи йўқ. Шунинг учун уларнинг ривожланиш модели тўлиқ Нидерландияда туғилиб ўсган ва ўша ердаги юқори даражадаги футбол мактабларида таҳсил олган диаспора вакилларини Кюрасао байроғи остида бирлаштиришга асосланган.
Ушбу тизимнинг марказий фигураси ва жамоанинг "юраги" – 34 ёшли сардор Леандро Бакунадир. Англиянинг "Астон Вилла" клубидаги тажрибаси билан яхши таниш бўлган Бакуна Кюрасао тарихида энг кўп ўйин ўтказган футболчилар рўйхатида биринчи ўринда туради (дарвозабон Элой Роом билан бир қаторда, 71 та ўйин). У саралаш босқичида бор-йўғи битта ўйинни ўтказиб юборди ва майдон марказида мутлақ етакчилик қилди. Унинг укаси Жуниньо Бакуна эса ҳужумкор ярим ҳимояда фаоллик кўрсатиб, саралаш баҳсларида 3 та муҳим голни киритишга эришди.
Жамоанинг мудофаа қўрғонини Нидерландиянинг элит дивизиони Эредивизиеда тўп сурадиган тажрибали ҳимоячилар ташкил этади. ПСВ Эйндховеннинг жисмонан бақувват марказий ҳимоячиси Армандо Обиспо ва Саудия Арабистонининг "Абҳа" клуби вакили Юриен Гаари мудофаанинг барқарорлигини таъминлайди. Дарвоза дахлсизлиги эса кўп йиллардан бери "Майами" клубида ўйнаётган фахрий Элой Роомга ишониб топширилган. Ҳужум чизиғида креативлик Англиянинг "Шеффилд Юнайтед" клуби ярим ҳимоячиси Таҳит Чонг ва тажрибали Журген Локадия зиммасидадир.
Кюрасао миллий терма жамоаси таркиби
Дарвозабонлар: Элой Роом, Тирик Бодак, Тревор Доорнбуш.
Ҳимоячилар: Армандо Обиспо, Юриен Гаари, Ришедли Базур, Жошуа Бренет, Шерел Флоранус, Рошон ван Эйма, Деверон Фонвилле, Шуранди Самбо.
Ярим ҳимоячилар: Леандро Бакуна, Жуниньо Бакуна, Годфрид Румерату, Кевин Фелида, Ливано Комененсиа, Аржани Марта, Тиресе Нослин.
Ҳужумчилар: Таҳит Чонг, Журген Локадия, Жереми Антониссе, Сонтье Ҳансен, Кенжи Горре, Жерване Кастанеер, Брандлей Кувас, Жеарл Маргарита.
Қуръа ташлаш маросими натижалари Кюрасао учун ҳеч қандай енгиллик бермади. Улар "E" гуруҳидан ўрин олдилар ва бу ерда уларни Европанинг гегемонларидан бири, тўрт карра жаҳон чемпиони Германия, Жанубий Американинг жисмонан энг кучли жамоаларидан бўлган Эквадор ҳамда Африканинг Кот-д'Ивуар жамоаси кутиб турибди. Статистик жиҳатдан Кюрасао ҳатто гуруҳдаги ўзидан битта олдинда турадиган Кот-д'Ивуардан ҳам рейтинг бўйича 48 поғона ортда жойлашган. Гуруҳдаги биринчи ўйин "немис машинаси"га қарши ўтади ва бу Кюрасао футболчилари учун руҳий ва тактик жиҳатдан энг катта синов бўлиши табиий. Бироқ учинчи ўринни эгаллаган жамоаларнинг ҳам плей-оффга чиқиш имконияти борлиги уларга умид бағишлайди.
Кабо-Верде
Жаҳон чемпионати дебютантлари орасида алоҳида эътирофга лойиқ жамоалардан бири бу — Африка қитъасининг ғарбий қирғоқлари яқинида жойлашган, атиги 600,000 атрофидаги аҳолига эга бўлган орол-давлат Кабо-Верде терма жамоасидир. Кабо-Верденинг мундиалга йўл олиши турнирнинг "энг яхши кайфият бағишловчи ҳикояси" сифатида қаралмоқда. Мусобақа тарихига назар ташласак, улар Жаҳон чемпионатига чиққан энг кам аҳолига эга давлатлар рўйхатида етакчилардан бири ҳисобланади ва Африка қитъасидан бундай кичик давлатнинг чиқиши чинакам сенсация ҳисобланади.
"Кўк акулалар"нинг бу натижаси қатъий тактик интизом ва мукаммал ҳимоявий ўйин натижасидир. Саралаш босқичида улар "D" гуруҳида иштирок этиб, Африка футболининг энг катта гегемонларидан бири, аввалги Жаҳон Чемпионатларида саккиз марта қатнашган Камерун миллий терма жамоасини доғда қолдирдилар. Кабо-Верде саралаш цикли доирасида жами 10 та учрашувнинг 7 тасида ғалаба қозониб, 23 очко тўплади ва гуруҳда энг яқин таъқибчиси бўлган Камерундан 4 очколик тафовут билан тўғридан-тўғри биринчи ўринни эгаллади.
Кабо-Верденинг юзи ва энг буюк футболчиси бу, шубҳасиз, жамоа сардори Райан Мендес ҳисобланади. Мендес миллий терма жамоа либосида энг кўп ўйин ўтказган (97 та ўйин) ва энг кўп гол урган (22 та гол) футболчи рекордини ўзида сақлаб турибди. Унинг қанотлардаги тезлиги ва катта мусобақалардаги бой тажрибаси ҳужум чизиғида Дайлон Ливраменто, Гарри Родригес, Жоване Кабрал ва Вилли Семедо каби тезкор шериклари билан биргаликда рақибларнинг очиқ қолган зоналарини жазолашда муҳим.
Кабо-Верде миллий терма жамоаси таркиби
Дарвозабонлар: Возинья, Марсио да Роса, Карлос Сантос.
Ҳимоячилар: Роберто Лопес, Логан Коста, Стивен Морейра, Вагнер Пина, Жоао Пауло Фернандес, Сидни Лопес Кабрал, Келвин Пирес, Яннике Таварес, Эдилсон Боржес.
Ярим ҳимоячилар: Жамиро Монтейро, Телмо Арканжо, Кевин Пина , Ларос Дуарте, Дерой Дуарте, Янник Семедо.
Ҳужумчилар: Райан Мендес, Дайлон Ливраменто, Гарри Родригес, Жоване Кабрал, Вилли Семедо, Гилсон Бенчимол, Нуно да Коста, Ҳелио Варела.
Кабо-Верде турнир олдидан ўтказилган қуръа ташлаш маросимига кўра "H" гуруҳидан жой олди. Бу гуруҳда улар жаҳон футболининг энг кўзга кўринган грандлари ҳисобланган Испания ва Уругвай терма жамоаларига, шунингдек, Осиё минтақасининг гегемонларидан бири бўлган Саудия Арабистонига қарши баҳс олиб боради.
Кабо-Верде гуруҳдаги энг паст рейтингга эга жамоа сифатида мусобақага кириб келаётган бўлса-да, турнирнинг расмий таҳлилчилари ушбу жамоа кучли рақибларнинг кайфиятини бузувчи ва кутилмаган натижа қайд этувчи куч сифатида ҳаракат қилиши мумкинлигини тахмин қилишмоқда.
"ЖЧ-2026'ни Allplay'да томоша қилинг — CANNAVARO промокоди билан 45 кун бепул"
Промокодни фаоллаштириш ҲАВОЛАСИ
