- Бу ўйинга ҳар ким ўз нуқтайи назаридан қарайди, нима бўлаётганига, нима кўраётганингиз муҳим. Мен мураббий сифатида, бу йигитларнинг мураббийи сифатида айтишим мумкинки, агар биз 5:0, 6:0, 7:0 ҳисобларида ютқазганимизда, мен жуда чуқур ўйланган бўлардим. Лекин биз, адашмасам, еттинчи ўйинни минимал ҳисобда ютқазяпмиз. Демак, жамоа тирик. Фақат, албатта, баъзи бир нюанслар бор, шунчаки олдинга юриш ва охиригача курашиш керак.
- Саволим шундай: мен ҳам буни пайқадим ва бу фикрга қўшиламан. Мағлубиятга қарамай, ўйин сифатига разм соламиз. Биз фақат голларга эмас, балки вазиятларнинг кўплигига ҳам эътибор берамиз. “Навбаҳор” билан ўйинда умуман ажойиб бўлганди. “Насаф” билан ҳам бир қанча вазиятлар бўлди. Лекин бугун сизни мағлуб этган жамоа, 90 дақиқа давомида атиги иккита вазият яратди. Савол шундай: бу Андрей Сергеевичнинг ўйин тузилмаси, яъни 5-4-1 схемаси билан боғлиқми? Жамоа жуда яхши ҳимояланди, яхши жисмоний футбол кўрсатди. Ёки барибир майдон ҳолатига қаралса, у ерда тўп сакрайди, учади. Дмитрий Плетнёвга яхши пас бермоқчи бўласиз, лекин у ерда, билмадим, гўёки олтинчи марказий ҳимоячи сифатида дўнглик ўйнаётгандек туюлади. Шу ҳақида гапириб бера оласизми?
- Ҳа, ўйлайманки, сиз ҳам буни пайқадингиз, тўғри таҳлил қилдингиз. Биз бошқа бундай футбол ўйнай олмаймиз. Бу бизнинг ДНКимизда йўқ. Чунки бизнинг ДНКимизда, бизнинг ўзлигимизда футбол ўйнашга ҳаракат қилиш бор. Чунки академиядан бошлаб “Бунёдкор”да шуни ўргатишади ва бу тўғри. Комбинациялар орқали футбол орқали ўйнаш, ҳаракат қилиб кўриш керак. Майдонни ўзингиз кўрдингиз. Бу, албатта, катта муаммо. Чунки биздаги футболчилар, ҳозирги таркибдагилар, ҳаммаси бўйи паст, техникаси кучли. Улар қисқа масофада, қисқа пас билан, максимал 10-15 метрда ўйнашади. Албатта, биз бошқа футбол ўйнай олмаймиз. Качорри ўтган йили кетган эди. Биз уни лигадан тушиб кетишдан қутулиб қолиш учун олгандик ва шундай бўлди ҳам. Чунки тўпни унга ташлардик, у қанотга узатарди, пас берарди, қисқа узатма ва гол. Шунақа футбол ўйнардик. Қутулиб қолиш учун олдинга қадамлар ташладик. Шунинг учун, ўйлайманки, агар мен “Қўқон-1912”га қарши яна бир шундай ўйин ўтказишим керак бўлса, мен яна худди шундай таркиб билан майдонга тушардим. Чунки учинчи дақиқада биз шунчаки тажрибасизлик туфайли хатога йўл қўйдик. У ерда шунчаки дастлабки 10 дақиқада соддароқ ўйнаш керак эди. Биз уларга гол совға қилдик ва улар бундан фойдаланишди. Умуман олганда, албатта, майдон биз ҳаммамиз интиладиган ёки ўйнашни хоҳлайдиган футболни ўйнашга имкон бермайди. Ёки кимларгадир шундай футбол ёқар, билмадим.
- Яъни, агар майдон “Локомотив”никидек бўлганда, у ерда силлиқ, яхши майдон, 5-4-1 схемасида вазиятлар кўпроқ бўлармиди?
- Йўқ, буни мен билмайман, Худо билади. Лекин ўйлайманки, техникаси кучли футболчиларда имкониятлар анча кўп бўлади. Улар ҳафта давомида айнан шундай услубда машқ қилишади, тўп сакрамайдиган, назорат остида бўлган, ер билан ўйнайдиган шароитда шуғулланишади. Шунинг учун, албатта, устунлик кўпроқ бўлади. Қаердадир кесиб ўтувчи пас бериш, бирга-бир вазиятда алдаб ўтиш, қаердадир зарба бериш, тўп сакрамайди. Сиз тўғри таъкидлаганингиздек, Дмитрий Плетнёв, Носир Абдусаломов, Азизбек Тўлқинбеков, Амир Тўрақулов, уларнинг ҳаммаси жуда яхши даражадаги, техникаси кучли футболчилар. Шунинг учун бундай майдонда ўйнаш қийин, албатта. Ҳа, ўйлайманки, ҳисоб қандай бўлишини билмайман, балки ютқазармидик, балки йўқ, билмайман.
- Бугун бир ҳолат менга жуда ёқди. Ҳамкасбларим буни кўришмади, улар стадиондан кузатишди. Биз эса телевидениеда трансляция қиламиз. Шундай бўлдики, биринчи сув танаффуси пайтида ҳамкасбларимиз “Қўқон-1912” жамоаси олдига боришди ва у ерда айнан тактика ҳақида гап кетаётган эди. Илгари ҳам шундай тактика бўларди, бизникилар яқинлашиб, микрофонни эфирга ёқишарди. Бу эфирда кўрсатиларди. Ва дарҳол улар ё микрофонни ўчиришни айтишарди, чунки рақиб бизнинг режаларимизни билишини хоҳламаймиз дейишарди ёки дарҳол жим бўлиб қолишарди. Бугун Шипилов шогирдлари ҳаммасини кўрсатиб, қаерда, ким билан ўйнаш кераклигини айтиб беришди. Кейин иккинчи бўлимда сиз ҳам худди шундай қилдингиз. Яъни, очиқчасига тушунтира бошладингиз. Томошабинга бу жуда қизиқ. Шунчаки “қани, қани, қани, бу ерга тур, ёп, иккитанг ёки учаланг” дейишдан кўра. Яъни, шундай фикрлар бор. Савол шундай: бу амалиётни кейинги ўйинларда ҳам қолдириш мумкинми? Ва бизни ҳеч ким ҳайдаб юбормагани учун раҳмат. Ҳамкасбларимиз яқинлашиб, камерани, микрофонни ёқишади ва бу ҳаммаси эфирга узатилади, буни телетомошабинлар эшитишади. Ўйлайманки, ҳаммага бўлмаса ҳам, кўпчиликка бу жуда қизиқ.
- Ҳа, ўйлайманки, бу аллақачон одатий ҳолга айланиши керак. Чунки Ўзбекистонда “Қўқон-1912” ёки “Бунёдкор” мураббийини эшитишнинг нима кераги бор, ҳозир Нетфлихъни ёқиб, Артета, Гвардиола, Клоппни эшитиш мумкин. Улар кийиниш хонасида бемалол тактика ҳақида гапиришади. Интернетда ҳамма нарса бор, футболда ҳеч ким янгилик яратмаяпти. Шунинг учун, бизнинг гапларимизни эшитиш… у ерда шундай буюк мураббийлар гапиряпти, бизни эшитишнинг нима кераги бор? Мен умуман айтмоқчиманки, бу аслида жуда қизиқ. Чунки Ўзбекистондаги мухлислар, улар буни хоҳлашади, улар шу билан яшашади, бу ҳиссиётлар. Мен бунда ҳеч қандай ёмон нарса кўрмаяпман. Ва ўйлайманки, бу тўғри. Одамлар футболга меҳр қўйиши учун, ўйлайманки, бу жуда тўғри. Ва сиз халқни ўзингизга яқинлаштирасиз, улар ҳиссиётларни туйишади. Ўйлайманки, бу яхши амалиёт.
- Бизда яна бир амалиёт бор. Ўйиндан бир соат олдин протоколни олганимизда, таркибни кўрамиз. Баъзилар ёнимизда туриб, “аҳа, бўлди, ўзгартирамиз” дейишади. Аслида, сиз, масалан, қанотни алмаштирсангиз, беш дақиқадан кейин барибир бу тушунарли бўлади. Бу сирларнинг нима кераги бор? Шунинг учун бизда бир мураббий бўларди, исмини айтмайман, камера яқинлашса, “камерани ол” дерди. Футзалда эса Ўзбекистонда ҳамма нарса очиқ. Ва одамлар мураббийларни эшитишни хоҳлашади. Сиз Нефтлихъни мисол қилиб, тўғри айтдингиз. Одамлар бошқа контент, бошқа сифат олишни хоҳлашади. Ким қаерда ўйнаяпти, ким қаерда очиляпти. Буни улар биздан ололмайди. Сиздан эса биринчи қаторлардан олишлари мумкин. Шунинг учун, агар Ўзбекистон мураббийлари бу борада бирлашса, биз учун жуда зўр бўларди.
- Ҳа, ўйлайманки, бу умуман маданий ютуқ бўларди. Чунки нимани яшириш керак? Қандайдир алмаштиришни яшириш, ўйлаб топиш, демак, сизда яширадиган нарсангиз бор. Агар яширадиган нарсангиз бўлмаса, сиз очиқсиз, бутун ҳафта ишлагансиз, нимани яширасиз? Билмадим, менда бироз бошқача дунёқараш. Очиқ, шаффоф бўлиши керак, одамлар хурсанд бўлсин. Футбол – бу халқ спорт тури. Ва мен, масалан, шундай бўлиши тарафдориман. Чунки бу кескинлик, ҳамма нарсани ёпиб, яшириш… билмадим, мен бошқача дунёқарашдаман. Шаффоф бўлиши керак, одамлар ўссин, балки кимдир нимадир эшитиб, ўзи учун олади, жамоасида ёш футболчилар билан қўллайди. Нима учун бундай қилиш керак эмас? Нимани ушлаб туриш керак?
- Лекин Каннаваро, сизнинг юртдошингиз, италиялик, у 80 фоиз нарсани кўрсатмайди, охиригача сир сақлайди. Лекин бу унинг ўзига хослиги бўлса керак.
- Ҳа, йўқ, билмадим. Йўқ, албатта, ҳамма нарсани кўрсатиш шарт бўлмаган нарсалар бор. Лекин бошқа томондан, нима учун йўқ? Масалан, чет эллик мутахассис келганда, биз барибир уни нимадир ўрганиш, ундан нимадир билиш учун таклиф қиламиз. Нима учун йўқ? Шунчаки сўраш мумкин. Айтганча, Фабио жуда очиқ одам. У билан гаплашиш мумкин, балки у нимадир айтиб берар. Яъни, у нимадир ўргатиши мумкин. Бу шундай имконият, нима учун йўқ? Шунинг учун… шундай экан, келинг, кўпроқ шаффоф бўлайлик, зўр бўларди.
- Ҳар бир ўйинда, жамоавий ўйинда яхши ҳаракат, мураббийлик имзоси бор. Ёш футболчиларда ҳаракат бор. Жамоа интенсив ўйнаяпти. Лекин футболчиларда нимага ўйнаяпмиз, нима учун ўйнаяпмиз деган фикр борми? Мукофот пули йўқ, маош йўқ, бошқа нарсалар йўқ. Футболчиларда нима учун ўйнаяпмиз, нима учун деган фикр борми?
- Яхши савол, нима учун ўйнаяпмиз? Йигитларни рағбатлантириш, илҳомлантириш учун, албатта, ҳар бир ўйинчига индивидуал ёндашув керак. Масалан, бизда катта ёшдаги ўйинчилар бор, уларни рағбатлантириш жуда қийин. Чунки уларнинг оиласи бор. Рағбатлантириш жуда қийин, лекин шунга қарамай, улар курашяпти, кетиб қолишмади, клубни тарк этишмади, ёрдам беришни хоҳлашади. Ёш йигитларда эса, албатта, ўзларини кўрсатиш учун катта имконият бор. Мураббийлар штаби ҳозир тўлаётган нарх бор, биз қолганмиз, клубни тарк этмадик. Албатта, олий лигадан тушиб кетиш хавфи бор. Лекин мен бу клубга, бу йигитларга ёрдам бериш учун қолганимда, ўзимга ҳар бир ўйинда курашишни мақсад қилиб қўйдим. Шунинг учун, ўйлайманки, уларнинг ҳар бири шундай мақсад топиши керак. Биз қутулиб қолиш учун ҳамма нарсани қилишимиз керак. Лекин агар ҳамма нарса ҳал бўлган бўлса, агар “Бунёдкор” тушиб кетиши, тарқатиб юборилиши ёки инқирозга юз тутиши керак бўлса, бу, эҳтимол, содир бўлади. Бу энди менинг ихтиёримда эмас, демак, шундай бўлиши керак. Шунинг учун, ҳечқиси йўқ, ўйнаймиз, машқ қиламиз, кўрамиз. Курашамиз. Чунки ўйин натижасига таъсир қиладиган бошқа кўплаб нюанслар бор. Биз машқ қилишимиз мумкин, кейин охирги дақиқада 12 дақиқа қўшиб бериб, пеналти белгилашса, ютқаздик. Энди нима, мураббий ёмонми ёки ўйинчилар ёмонми? Йўқ. Сиз худди шундай ишлашда давом этасиз. Сизнинг қадриятингиз тушиб кетганингиз ёки тушиб кетмаганингизга боғлиқ эмас. Сиз ўз қадрингизни биласиз, қаерга кетаётганингизни, нима қила олишингизни биласиз. Менинг ёки ўйинчиларимнинг, мураббийлар штабининг қадрияти натижага боғлиқ эмас. Чунки бу жуда осон, бу нотўғри. Фақат натижа билан… Бугун йигитлар яхши футбол ўйнашди, тенгма-тенг ўйнашди. Шунинг учун натижа – бу шунчаки бир қобиқ.
- “Бунёдкор”нинг ўринбосарлари кеча U-21 чемпионатида “Қўқон”ни 5:0 га ютди. Ҳозир турнир жадвалида иккинчи ўринда бораётган экан. Ҳозирги вазият сизни хавотирга солмаяптими, етакчи футболчилар “Бунёдкор”ни текинга тарк этишига, ваҳоланки, келажакда уларни, масалан, ҳар бирини 100 минг, 200 минг долларга сотиш мумкин.
- Ҳозир йигитларимиз иккинчи ўринда эканлиги ва уларнинг кетиб қолиш хавфи борлиги ҳақида. Қаранг, мен яна бир бор таъкидлайман. Биринчидан, ёшлар таркибидаги мураббийлар штабимизни табрикламоқчиман. Улар жуда яхши иш қилишяпти, чунки у ерда нозик бир жиҳат бор. Кеча бугун ўйнаган баъзи йигитлар 45 дақиқа ўйнашди, кимдир чарчаган. Шунинг учун… Лекин биз уларнинг ҳам чемпионатни имкон қадар юқорироқда якунлашларини хоҳлаймиз. Нима учун йўқ? Агар клуб парчаланаётган бўлса, тарқалаётган бўлса, банкрот бўлаётган бўлса, йигитлар қаергадир кецин, чет элда ўйнасин. Агар уларни яхши клуб сотиб олса, нима учун йўқ? Ёки бизнинг етакчи клубларимиз, “Пахтакор”, ҳозирги “Нефтчи”, “Навбаҳор”, нима учун йўқ? Бу ерда хеч нарса… президент йўқ, ҳеч ким йўқ. Шунинг учун, билмадим. Улар ҳозир иккинчи ўринда эканлиги… кўпинча шундай бўлади, клубда жиддий муаммолар бўлганда, асосий жамоа пастга туша бошлайди, чунки бизда ҳамма ёш йигитлар ўйнайди. Ёшлардан эса ҳеч ким кетмади. “Бунёдкор” йигитлари ҳақиқатан ҳам яхши футболчилар. Шунинг учун улар яхши даражада ўйнашяпти. Биз бундан хурсандмиз. Фақат уларни кейин йўқотиб қўйишимиз яхши эмас. “Бунёдкор” академияси мураббийлари уларни узоқ вақтдан буён тарбиялаб келишаётганди. Айтганча, улар ҳам жуда яхши шуғуллантиришади, шунинг учун улар зўр. Бу уларнинг хизмати.
- Жуда узр сўрайман, балки бу матбуот анжумани учун савол эмасдир, агар хоҳламасангиз, жавоб берманг. Мен сиёсий вазиятни тушунмайман, мен шунақа одамман. Савол шундай: агар назарий жиҳатдан, ҳозир вазиятни моделлаштирсак, Фабио Каннаваро сизни Ўзбекистон терма жамоасидаги мураббийлар штабига таклиф қилса, бу таклифни қабул қиласизми?
- Мен бундай саволни кутмагандим.
- Нега энди? Сиз ўзбек футболи ичидасиз, иккинчи мавсум бу ерда ишлаяпсиз. Сиз италян ошхонасини биласиз, италян тилида гаплашасиз. Сиз тактика ёки бошқа мавзуларда гаплашасиз. Унинг футболи, сизнинг футболингиз, қарашларингиз қаердадир кесишади. Билмадим, шунчаки шундай вазиятни моделлаштирдим. Айниқса, бу ерда, агар сиз, масалан, учлик учун курашаётган бўлсангиз, бу қандайдир қизиқ бўларди. Лекин бу ерда жон сақлаш учун курашиш, бу ҳам, албатта, маълум бир тажриба. Лекин ҳар бир аскарнинг генерал бўлиш орзуси бор. Шунинг учун бу маълум бир ўсиш бўлади, шундай қийинчиликлардан кейин. Динда шундай, оғир синовлардан кейин енгиллик келади. Сен бу ерда қийналдинг, кейин бирдан таклиф тушди. Мен шунчаки моделлаштирдим.
- Хўп, яхши, қизиқарли савол. Йўқ, мен ҳозир, биласизми, диққатимни шунга қаратганман, масалан, бугун мен ҳиссиётларга берилиб, йигитларга қарайман, улар чарчаган. Қийин. Ҳаммамиз чарчадик. Мэн бош мураббий сифатида уларни ташлаб кетишим, шунчаки, йигитлар, хайр, омад тилайман, дейишим нотўғри бўлади.
Шунинг учун мен кундан-кунга яшаяпман ва эртага нима бўлишини ҳам билмайман. Чунки эртага келиб, бизга: "Бўлди, Викторович, ишингиз учун катта раҳмат, бу ерда ҳеч нарса йўқ, биз етиб келдик". Мен йигитлар билан хайрлашиб, кетаман. Кейин эса, албатта, таклифларни эшитаман, кўриб чиқаман ва Худо қайси йўлга бошласа, ўша томонга ҳаракат қиламан. Қизиқарли савол, лекин бунга қандай жавоб беришни ҳам билмайман. Бу ҳар бир киши учун шараф. Менимча, УФАда ўзининг ёрдамчилари бор, улар саводли одамлар, шунинг учун билмайман.
У ҳар доим очиқ, қарасангиз, бир ёрдамчи, иккинчи ёрдамчи, овқатланиш бўйича мутахассис, диетология бўйича мутахассис, лекин унда катта штаб бор.
Мен ўзим Ўзбекистон фуқаросиман, шу ерда ўсганман. Чет элга кетганман, лекин фуқаролигимни ҳеч қачон ўзгартирмаганман. Мен мамлакатимизни севаман. Болаларим шу ерда мактабга боради, турмуш ўртоғим ўзбек тилини ўрганишга борди, масалан. Мен уни олиб бордим, ўзбек тилини ўрганяпти ҳозир. Шунинг учун мен, қандай десам, мамлакатимизни севаман ва қўлимдан келганича, ўзимдаги тажрибани шунчаки етказиб беришни хоҳлайман.
