Бу икки терма жамоа номи ёнма-ён келганда, футбол мухлисларининг хаёлига биринчи бўлиб бир инсон келиши табиий. Бу инсон – Парижни ўзига бўйсундирган ва француз тилига янги сўз олиб кирган швециялик афсона Златан Ибрагимович.
Футболдаги инқилоб ва мутлақ гегемония
2012 йилда Қатар инвесторлари "ПСЖ" клубини жаҳон брендига айлантириш мақсадида Златанни Парижга олиб келишди. Ибрагимович шунчаки жамоанинг эмас, балки бутун бошли чемпионатнинг юзига айланди. Унинг майдондаги мутлақ устунлиги, акробатик голлари ва ўзига хос такаббурлиги томошабинларни лол қолдирди. Златан Париж клуби сафида 180 та ўйинда майдонга тушиб, 156 та гол урди ва жамоани бутунлай янги, глобал даражага олиб чиқди.
"Zlataner" – исмдан феъл яралиши
Златаннинг таъсири яшил майдон билан чекланиб қолмади, у маданиятга сингиб кетди. Франциянинг машҳур "Les Guignols de l'info" ҳажвий кўрсатуви унинг образидан илҳомланиб, француз тилига янги сўз киритди: zlataner.
Бу сўз қуйидаги маъноларни англатади:
– Кимнидир яққол устунлик билан доғда қолдириш.
– Эзиб ташлаш ёки рақиб устидан тўлиқ ҳукмронлик қилиш.
– Бирор ишни қойилмақом тарзда уддалаш.
Масалан, француз ёшлари орасида бу сўз кундалик ҳаётга тезда кириб борди:
"Мен бугун имтиҳонни златан қилдим" (Имтиҳонни қойилмақом топширдим).
"Уни теннисда златан қилиб ташладим" (Уни йирик ҳисобда, ҳеч қандай имконият қолдирмай ютиб қўйдим).
Сўз шунчалик оммалашиб кетдики, у кўча жаргонидан чиқиб, расмий даражага кўтарилди. 2012 йил охирида Швеция Тил кенгаши бу сўзни (шведчада "zlatanera") расмий луғатга киритди. Биргина спортчининг исми бутун бошли ҳаракат феълига айланиб, луғатлардан жой олиши тарихда жуда кам учрайдиган маданий феномендир.
Тарихий хайрлашув
Французлар унинг характерини ҳам севишарди, ҳам ундан ғазабланишарди. Унинг камералар олдида ҳакамларни ёки маҳаллий тизимни очиқчасига танқид қилиши баъзан сиёсий даражадаги жанжалларга сабаб бўларди. Аммо у Франция билан жуда жарангдор хайрлашди. 2016 йилда жамоани тарк этаркан, у ўзининг ижтимоий тармоқларида шундай ёзди:
"Мен қиролдек келдим ва афсонадек кетяпман".
Бу ибора футбол тарихидаги энг машҳур иқтибослардан бирига айланди. 1 июлга ўтар кечаси бўлиб ўтадиган Франция – Швеция учрашувида майдонда Златан бўлмаса-да, унинг шарпаси ва икки миллатни боғлаб турувчи ушбу тарихий феномени мухлислар ёдидан кўтарилмайди.
ЖЧ-2026'ни Allplay'да томоша қилинг — CHAMPIONATASIA промокоди билан 45 кун бепул
Промокодни фаоллаштириш ҲАВОЛАСИ
