Ўзининг 38 ёшида учта тўп киритиб, “ман оф тҳе матч” совринини олганига қарамай, учрашувдаги бошқа хатти-ҳаракати туфайли Месси медиа оламда катта шовқин кўтарди.
Ўйиннинг 31-дақиқасида Лео Жазоир ҳимоячиси Аисса Мандига қарши қўполлик ишлатди. У бутсисининг таг қисми билан рақибининг ҳимояланмаган қисми (болдири)ни босиб олди. Ҳакам бу вазиятда ҳеч қандай карточка кўрсатмади ва жарима белгилаш билан чекланди. Бу эса кўплаб мухлислар ва машҳур шахслар ўртасида кенг муҳокамаларга сабаб бўлди.
Аслида Роналду ва Месси каби катта шахслар атрофида бундай муҳокамалар доим бўлиб келган. Улар билан рўй берган ҳар қандай баҳсли вазиятда ҳакамнинг чиқарган қарори турли конспирологик қарашларга сабаб бўлади. Исталган элликка-эллик вазият, Месси (ёки Роналду) билан бўладиган бўлса, ҳакамлар қарори учун муҳокама қилиниши аниқ. Агар қарор икки юлдузнинг бирига фойда келтирса (худди Мессига қизил берилмагани каби), бу ҳакам ва ФИФАнинг футболчи тарафга ён босиши деб кўрилади. Агар уларнинг зарарига қарор чиқарилса, медиа тарафидан атайин қилинган ноҳақлик сифатида талқин қилинади.
Келинг, энди вазиятнинг ўзига қайтамиз ва турли хил фитна назарияларига чек қўямиз. Одатда футболчи рақибининг ҳимояланмаган қисмига зарба берса ва бу зарба бутсисининг таг қисми билан берилса, аксар ҳолатларда ўйинчи бу иши учун майдондан четлатилади. Чунки бу усулда берилган зарбалар рақибнинг бутун бошли фаолиятига чек қўйиши ва айни дамда ўтаётган учрашувнинг темпига салбий таъсир ўтказиши мумкин. Аммо Лионель Месси истисно тариқасида майдонда қолди ва бунга иккита катта сабаб бор:
1 – Агрессия йўқлиги. Қоидабузарликни ижтимоий тармоқларда кенг тарқалган расмлар орқали эмас, ўйиннинг ўзидан кўрган мухлис бу вазиятга тўғрироқ баҳо беради. Ўйиннинг 31-дақиқасида темп ўртача ва ўша вақтгача тўхталишга сабаб бўладиган бирорта жиддий қўполлик ишлатилмаган эди. Одатда бундай фоллар иккала жамоа тарафидан кўп қўполликлар ишлатилиб, футболчилар орасида болта-чопқи бошланиб кетганда содир бўлади. Натижада ҳакам ўйинни бостириш, совутиш учун фол қайд этган футболчига қизил беради. Сокин кечаётган учрашувнинг биринчи бўлимида Мессининг ишлатган қоидабузарлиги ҳолат тақозосидан, аввалги эпизодлардан йиғилиб қолган алам сабабидан эмас, балки тўп учун курашдаги эҳтиётсизлик туфайли содир этилди, деб талқин қилинди.
2 – Вазият тақозоси. Қоидабузарлик содир бўлганда тўп Жазоирнинг жарима майдони ёнида эди. Африкаликлар бу вақтда позицион ҳужум бошлаш ҳаракатида эдилар. Агарда бу истиқболли ҳужумни тўхтатиш бўлганида, эҳтимол, ҳакам бошқачароқ қарор қабул қиларди. Кескинлаштирувчи узатма ёки қарши ҳужумдан бошқа ҳолат бўлгани учун ҳакам бу вазиятга енгилроқ баҳо берди. Сокин, бир маромда ўтаётган ўйиндаги бундай вазият учун қизил бериб, ўйин тизгинини қўлдан чиқаргиси келмади.
Гарчи бир вазиятни иккинчиси билан солиштириб ҳукм чиқариш ҳар доим ҳам мутлоқ тўғри бўлмаса-да, ҳакамларнинг бундай кечиримлилиги фақатгина юлдузларга хос эмаслигини мана бу мисолларда ҳам кўриш мумкин:
Ушбу ҳолатларнинг бирортасида қизил карточка кўрсатилмаган. Иккала юлдуз ўзининг сўнгги Жаҳон чемпионатини ўтказаётган бир пайтда, уларнинг ўйинидан завқ олиш ўрнига шундай эпизодлардан норози бўлиб юрган мухлис кўп нарса йўқотади. Футболнинг жозибасини, асл таъмини ҳис қилиш учун киши луғатидан “келишилган”, “ён босилган” сўзларини олиб ташлагани маъқул. Чунки шубҳа билан қаралган ҳар қандай ўйин қаровчининг наздида ширасини йўқотади.
Авазбек Мирсаитов тайёрлади
