– Конгога қарши ўйинга ўхшаб, бу ўйинлар ўртасидаги саноқли ўхшашликлардан бири деб айтган бўлардим. Португалия жуда эрта гол урди, лекин бу сафар хотиржамликка берилмади. Рубен Диаш ўша хотиржамлик ҳақида гапирган эди. Биринчи бўлимда яна иккита гол урдингиз, умумий ҳисобда эса бешта. Ушбу ўйиндан оладиган энг муҳим хулосангиз нима, урилган голларга бўлган муносабатми?
– Ҳа, шундай деб ўйлайман, лекин энг муҳими – ҳис-туйғуларни жиловлаш. Биринчи ўйинда шундай бўлди, гол урдик ва ўйин назоратини, ўз позицияларимиздаги интизомни йўқотдик. Ҳисобга қараб ўйнаш бироз қийин эди. Ўйлайманки, биринчи ўйинда содир бўлган воқеалардан футболчилар интенсивлик борасида жуда яхши фойдаланишди. Танаффусгача нима қилишимиз кераклигини аниқ англаган ҳолда ҳаракат қилдик. Ҳужумнинг сўнгги учинчи қисмигача етиб бордик. Иккинчи бўлимда ҳам буни давом эттириш муҳим эди. Майдонга тушган беш нафар футболчи ҳам тактик интизомни сақлаб қолди ва бу катта аҳамиятга эга. Аммо биринчи голдан кейин ҳис-туйғуларни назорат қилиш энг муҳими эди.
– Биз бу ерда бутун тун давомида Португалиянинг ушбу ўйиндаги ижобий жиҳатлари, натижа ва ғалабага қандай эришилгани ҳақида гаплашишимиз мумкин. Бу ерда Португалия ҳужумининг хилма-хиллиги, ҳужумкор стандарт вазиятлар билан боғлиқ жиҳатлар бор ва бу оз вақт бўлишига қарамай, жуда самарали ишланганини кўрсатади. Қисқа вақт ичида қандай қилиб шунчалик кўп нарсага эришдингиз? Чунки бугун бу яққол сезилди. Ўйинни кўрганлар бу нафақат натижа, балки сўнгги кунлардаги катта меҳнат маҳсули эканини тушунишди.
– Мен буни фақат сўнгги бир неча кун эмас, балки охирги 41 та ўйиндаги меҳнат маҳсули деган бўлардим. Сўнгги кунларда концепцияларни бирлаштирдик, айнан ҳозир нима муҳимлигига эътибор қаратдик. Стандарт вазиятлар бўйича жамоанинг иши аввалги ўйинларда ҳам кўп бўлган, аммо уларни гол билан якунлай олмагандик, ваҳоланки, вазиятлар етарли эди. Бу кунлар руҳий жиҳатдан жуда муҳим бўлди. Ўйлайманки, жамоа катта масъулиятни ҳис қилди. Улар ташқи шовқинлардан узилишди ва бу кийиниш хонасини ҳис-туйғуларни назорат қилиш учун янада кучли ва жипсроқ қилди. Тактик жиҳатдан бу жамоанинг мослашувчанлиги бор, бу ҳақда кеча гапиргандим. Индивидуал маҳорат ва бошқа ижобий жиҳатлар бугунгидек ўйин кўрсатишга имкон беради. Иккинчи голни уриш ҳам ёрдам берди, шунингдек, Ўзбекистоннинг биринчи голини бекор қилган жиҳатлар ҳам бор. Бошқа ўйинда, агар гол бекор қилинмаса, кейинги дақиқалар бошқача кечиши мумкин эди. Аммо умуман олганда, жуда хурсандман ва қониқдим, чунки биринчи ўйиндан керакли хулосаларни тезда чиқариб олдик.
– Криштиану Роналду майдондаги энг яхши футболчи бўлди. Португалиялик футболчининг иккита гол урган ўйинига қандай изоҳ берасиз ва бу жаҳон чемпионатида яна Криштиану Роналду ҳамда Лионель Месси қарама-қаршилиги солиштирилишини табиий қабул қиласизми?
– Ўйлайманки, улар футболни ўзгартирган, футболни яхшилаган ва мунтазам ривожланиб бориш учун бир-бирининг рақобатига муҳтож бўлган футболчилардир. Бизнинг сардоримизга келсак, у ўзининг олтинчи жаҳон чемпионатида иштирок этаётган афсона. Аммо ҳозирги Португалия терма жамоасининг сардори жуда ҳам оддий ва у терма жамоада ўйнаш нимани англатишига яққол мисолдир. У ҳар куни, ҳар бир машғулотда нима қилиш кераклигини кўрсатади ва кийиниш хонасида ажойиб муносабатга эга. Гап фақат урилган иккита голда эмас, балки яратилган вазиятлар сони, позиция танлаш, шерикларига бўш ҳудуд очиш ва ҳужумда муҳим фигура бўлиш учун ақлбовар қилмас интизомда. Бизда тўпни назорат қилиш, таваккал қилиш, сон жиҳатдан устунлик яратиш ғояси бор, лекин сизга ҳимоя чизиғини ёриб ўтадиган ва тўп назоратини гол билан якунлайдиган футболчи керак. Унинг учун жуда хурсандман, у бунга лойиқ. Биламанки, у аллақачон тикланиб, кейинги ўйинга тайёргарлик кўрмоқда. Бундай оддийлик уни бетакрор қилади.
– Учинчи ёки тўртинчи голни (автогол) урганимизда барча футболчилар Остин Макфининг олдига югуриб боришди. Бунгача Криштиану, Бруну ва Нуну Мендеш иштирокида ўзига хос театрлаштирилган вазият юз бериб, гол бўлишига оз қолганди. Унинг аҳамияти қандай ва бу стандарт вазиятлардаги бирор сирдан далолат берадими? Чунки бугун биз ушбу кетма-кетликда иккита гол урдик ва яна кўпроқ уришимиз мумкин эди.
– Ўйлайманки, футболчилар унинг меҳнатини жуда яхши тушунишади ва бу унинг учун ўзига хос мақсад. Остин учун стандарт вазиятлар – бу астойдил берилиб ишлайдиган йўналиш. У стандарт вазиятлардан гол уриш имкониятини жамоага жуда яхши сингдира олади. Бундай нишонлашни кўриш жуда ёқимли бўлди. Стандарт вазиятлар устида ишлаш қийин, чунки бу бироз зерикарли жараён бўлиб, футболчилардан катта эътибор ва диққатни талаб қилади. Бугун нафақат стандарт вазиятдан урилган иккита голни, балки барча стандартлардаги хавфни кўриш ажойиб бўлди, чунки бу ҳаракатларнинг синхронлиги ва жамоавий ғоянинг жуда яхши ижросидир. Шунинг учун голга бўлган муносабатдан жуда хурсанд бўлдим.
– Бироз олдин Криштиану Роналду Конго билан ўйиндан кейинги қийин ҳафта, ҳатто уни "қоронғи ҳафта" деб атади. Шу даврда сардорнинг ҳолатини қандай баҳолайсиз ва уни бугун тўлиқ 90 дақиқа ўйнатиш режада бормиди ёки хет-трик қилиш имконияти сизни фикрингизни ўзгартирдими?
– Йўқ. Бу ҳақиқатан ҳам қийин ҳафта бўлди, чунки биз мақсад қилган натижага эриша олмадик. Бу эса ноҳақ ва асоссиз бўлган турли миш-мишлар, "фейк" хабарлар ҳамда ғаразли фикрлар сабабли мураккаб вазиятни юзага келтиради. Лекин шу билан бирга, биз катта қўллаб-қувватлаш ва кучга ҳам эга бўлдик. Биз ҳозир фақат салбий шовқин ҳақида гапиряпмиз. Лекин терма жамоани яхши кўрадиган португалияликлардан жуда кўп мадад олдик. Улар терма жамоа бу ҳаёт мактаби эканлигини, ҳаммаси доим ҳам осон бўлмаслигини, қийин дамларда жасорат ва кучли характер кераклигини тушунишади. Футболчиларимиз айнан шундай йўл тутишди. Бундай натижадан кейин баҳона топиш ва бошқа томонга қараш осон, лекин бизнинг футболчилар диққатни жамлашди ва ажойиб муносабат кўрсатишди. Тўғри, биз жаҳлда эдик, оғриқни ҳис қилдик, лекин натижада жамоа сифатида ўсдик, мусобақа ўйинларида ҳис-туйғуларни бошқаришни яхшиладик ва 90 дақиқа давомида ўзлигимизни сақлаб қола олдик. У доимгидек намунали сардор бўлди, фақат биз назорат қила оладиган нарсаларга эътибор қаратди ва ўз тажрибасидан фойдаланди, чунки бундай вазият биринчи марта содир бўлаётгани йўқ. Режага келсак, бу ҳақда аввал ҳам айтганман. Криштиану ўз клубида барча ўйинларда майдонга тушади. У кўп дақиқа ҳаракат қилган мавсумни ўтказди, фақат март ойидаги йиғинда кичик жароҳат олганди холос. Унинг ҳолати яхши ва биз футболчиларни ҳар бир ўйин, ҳар бир машғулотга қараб баҳолаб борамиз. Бу ерда олдиндан режалар тузиш шарт эмас. Бугун майдондаги унинг позицияси Ўзбекистон учун ҳақиқий муаммо бўлди, ҳимоя чизиғи жойларини ўзгартиришга мажбур бўлди ва бундай вазият юзага келганда биз бундан фойдаланишимиз керак.
– Ўйиннинг тактик ва техник жиҳатларидан ташқари, сиз яна "ғазаб" ҳақида кўп гапирдингиз. Кеча ҳам шу сўзни ишлатган эдингиз. Бу ғазабни бугунги ўйиндаги ижобий натижага айлантириш учун футболчиларга қандай сўзларни топдингиз?
– Мен ғазабни салбий туйғу деб ҳисобламайман. Ғазаб – бу уч очкони ўзимиз қўлдан бой берганимизни ҳис қилган пайтимизда пайдо бўладиган туйғу. Дастлабки 20 дақиқада ҳаммаси жуда яхши кетаётганди, лекин кейинги 25 дақиқада биз назоратни бутунлай йўқотдик. Рақиб ўзгармади, шунчаки биз ўз ўйин режамизни давом эттирмадик. Жамоавий спорт турларида фикрларнинг аниқлиги жуда муҳим деб ҳисоблайман. Биз учун бу ўйинни совуққонлик билан баҳолаш ва биринчи ўйинда нима юз берганини тушуниш пайти эди. Шундай экан, асосий эътиборни аниқликка, тактик интизомга ва бундай ҳолатлар кейинги ўйинда яна такрорланса нима қилишимиз кераклигига қаратдик. Чунки бу албатта содир бўлади, ахир биз дунёдаги энг йирик мусобақада иштирок этяпмиз. Шунинг учун ҳис-туйғулар ўйиннинг бир қисми ва биз уларни назорат қилишни ўрганишимиз керак.
– Бугун Ўзбекистон дарвозасига бешта гол урдинглар. Колумбия эса учта урган эди. Бугунги рақиб ҳақида қандай фикрдасиз, чунки кўпчилик Ўзбекистондек рақибга бешта гол уриш осондек туйилиши мумкин. Ва Колумбия терма жамоаси ҳақида нима дея оласиз, бу гуруҳдаги энг қийин ўйин бўлиши мумкинми?
– Фабио Каннаваронинг ўз жамоаси билан қилаётган ишини жуда ҳурмат қилишимни айтган эдим. Уларда жуда кучли ҳимоя тузилмаси бор. Бугун уларнинг тўп билан қиладиган хавфини бартараф эта олдик деб ўйлайман, чунки бизнинг позицион ҳаракатларимиз уларнинг ҳимоядаги ишини бироз қийинлаштирди. Улар асосий таркибда иккита ўзгариш қилишди, жамоа жуда яхши шаклланган ва уюшган. Уларнинг сардори ҳужумда доимий хавф туғдира олади. Жуда яхши шаклланган ва рақобатбардош жамоа. Колумбияга келсак, уларнинг Европадаги энг кучли клубларда ўйнайдиган футболчиларининг юқори индивидуал иқтидори ҳақида кашфиёт қилмайман, буни ҳаммамиз биламиз. Улар ажойиб спорт формасида. Колумбия терма жамоаси жаҳон чемпионатларида қатнашишни яхши кўришини ҳам биламиз ва улар жуда хавфли рақиб. Энди асосий вазифа – навбатдаги муҳим ўйингача яхши тикланиб олиш.
– Криштиану майдонни тарк этаётганда жуда ҳаяжонли ҳолатда эди. У камераларга қараб "Мен қайтдим" дегандек бўлди. Унда қачондир ўз кучига шубҳа пайдо бўлганини кўрганмисиз ёки у ҳар доим шундайми?
– У ҳам инсон. Унинг ҳам ҳис-туйғулари бор ва бу табиий. Менга унинг муносабати кўпроқ таассурот қолдиради. У ўзини қандай ҳис қилмасин, майдонга қайтиб машғулот ўтказади, меҳнат қилади ва ўзига нисбатан талабчан бўлади. Айнан шу профессионализм унинг узоқ умр кўришига сабаб бўлмоқда. Барчамизнинг ўз фикримиз бор, футболчи ҳақида ҳамма гапириши мумкин, лекин футболдаги узоқ йиллик фаолиятдан кўра яхшироқ баҳо йўқ. Унинг қайд этаётган натижалари ҳайратланарли. Яқинда мен ундан бунинг сабаби генетиками ёки тинимсиз меҳнатми деб сўрадим. Бу иккаласининг уйғунлиги эканига ишонаман, лекин мен ҳали шу пайтгача, бугун нима бўлишидан қатъи назар, эртага ривожланиш учун энг оч футболчига айланадиган бундай салоҳиятли инсон билан ишламаганман. Бу ҳар қандай ёш футболчига ўрнак қилиб кўрсатишни хоҳлайдиган жиҳатимдир.
– Адашмаётган бўлсам, тарихда фақатгина тўртта терма жамоа барча ўйинларда ғалаба қозониб жаҳон чемпиони бўлган. Ҳал қилувчи паллаларда йўлда учраган қийинчиликларни енгиб ўтиш муҳимроқми ёки фақат ғалаба қозонишми?
– Миллий терма жамоалардаги илк тажрибамда жаҳон чемпионатида ғолиб чиқишнинг ягона йўли барча ўйинда ютиш деб ўйлардим. Лекин бундай турнирларда иштирок эта бошлагач, бунинг акси эканлигини тушуниб етасиз. Энг кўп қийинчиликка учраб, уларни енгиб ўта олган жамоагина бундай турнирнинг энг юқори чўққисига чиқиш учун энг яхши имкониятга эга бўлади. Бу мусобақа янада мураккаброқ, жами саккизта ўйин, илгари ҳеч қачон бунчалик кўп жамоа бўлмаган, шунинг учун турнир узоқроқ давом этади. Шуни айта оламанки, бошимиздан кечирган қийин кунлардан сўнг, жамоамиз кийиниш хонасида турнир бошидагига қараганда анча яхшироқ тайёр ҳолатда. Бу ривожланиш жараёни эди. Энди яхшилаб тикланиб оламиз. Колумбияни ҳурмат қиламиз ва уларга қарши бор кучимизни ишга соламиз. Бугунги ўйиндан сўнг гуруҳ босқичидан ўтдик ва қандай ҳолатда эканимиз ҳақида аниқ тасаввурга эгамиз. Шак-шубҳасиз, оғриқли дамлардан сўнг, биз курашга тайёр жамоамиз.
– Ўша дуранг натижадан сўнг сиз ва жамоангизга ёғилган танқидлар мисли кўрилмаган даражада бўлди. Буни кийиниш хонасига киритмасликка ҳаракат қилаётганингизни айтдингиз, лекин бу қийин бўлса керак, чунки ўйинчиларингиз матбуот анжуманларига чиқиб, турли хил саволларга жавоб беришларига тўғри келмоқда. Буни қандай уддалаяпсиз ва буни қандай қилиб ижобий томонга ўзгартириш мумкин?
– Жуда ўринли савол. Ижтимоий тармоқлар ривожланган ҳозирги замонда бундай сунъий равишда яратилган "шовқин"лар кўп бўлади. Агар бу тажрибасиз кийиниш хонасида юз берганида, шубҳасиз, жамоани парчалаши мумкин эди. Лекин мен бунинг аксини кўрдим. Жуда масъулиятли ва тажрибали йигитлар вазиятни ўз қўлларига олишди ҳамда бор эътиборларини фақатгина ўзимиз назорат қила оладиган нарсаларга қаратишди. Бошқа томондан олиб қарасак, биз жуда кўп ижобий қўллаб-қувватлашларни ҳам эшитдик. Биз кутмаган инсонлардан ажойиб мадад олдик. Португалиялик кўплаб муҳожирлар терма жамоа улар учун қандай илҳом манбаи эканлигини айтиб мактублар йўллашди. Биз асосий эътиборни шуларга қаратдик, пайт пойлаб турадиган, ғаразли мақсадда қилинган салбий фикрларга эмас. Бу эса жамоага янада кўпроқ масъулият юклади. Тажрибали ўйинчилар вазиятни юмшатиш, жамоани бирлаштириш ва бор эътиборни фақат ишга қаратиш учун ўз сўзларини айтишди ва биз бугун бунинг самарасини кўрдик. Тактик жиҳатдан мукаммал ўйнадик. Ўйин давомида ҳисоб қандай бўлишидан қатъи назар, интизомимиз ва ўйин режасини ижро этишимиз ажойиб бўлди.
– Конго билан бўлган ўйинда қийинчиликларга дуч келган ярим ҳимоя чизиғи бу ўйинда Витинья атрофида жуда яхши шаклланди ва жамоангиз потенциалини кўрсатиб берди.
– Бизга барча чизиқларнинг ҳамжиҳатлиги муҳим. Бизда юқори сифатли, майдон марказида таваккал қилиб ўйнай оладиган ярим ҳимоя бор, шунингдек, қанотларда тезликка ва ҳужумларни муваффақиятли якунлаш салоҳиятига муҳтожмиз. Биринчи ўйинда шундай бўлдики, биринчи голни урганимиздан сўнг позицион интизомни бироз йўқотдик, тўпга жуда яқин ўйнадик ва мантиқсиз равишда тўпга эгалик қилдик. Рақибга кучайиш ва қарши ҳужумлар уюштириш учун имконият яратиб бердик. Сўнгги учинчи қисмгача етиб бора олмадик, бу жисмонийдан кўра кўпроқ психологик ҳолат эди. Кейин рақиб танаффус арафасидаги сўнгги вазиятда гол урди ва бу уларга қайта тикланиш учун имкон берди. Шундан сўнг биз ақл билан эмас, кўпроқ юрак (ҳиссиёт) билан жанг қилдик, футболда шундай бўлиб туради. Бугун эса юрагимиз ақлимизни бошқаришига йўл қўймадик. Жуда интизомли ўйнадик. Ўзимизга керакли бўш ҳудудларни тўғри эгаллаганимизда, ўйинни назорат қилиш анча осонлашади.
