– "Васко да Гама"да 6 ой ўтказганингиздан сўнг, "Бунёдкор" деб номланган жамоада ўйнаш учун Ўзбекистонга кўчиб ўтдингиз. Клуб тарихи жуда қизиқ, чунки сиз уларга қўшилганингизда клуб атиги уч ёшда эди ва "Барселона"га муккасидан кетган олигархга тегишли эди. Улар ҳатто ўз эмблемасини "Барса"никига айнан ўхшаш қилиб ўзгартиришган эди...
– "Барселона" вакиллари биз билан ишлаш учун келишган. Ҳатто Месси ҳам маҳорат дарслари ўтиш учун ташриф буюрган ва клуб уларнинг келиши учун катта пул тўлаган. Уларга ҳамма нарсани – соатлар, пуллар беришган. Бу нақ жинниликнинг ўзгинаси эди.
– "Бунёдкор"га ўтишингиз ўзи қандай юз берган?
– Аслида, агентим мени у ерга боришга мажбур қилган. Унинг у ерда қандайдир бизнеси бор эди, лекин мен Чилига, "Католика"га қайтишни хоҳлардим. Мухлислар Facebook'да "Вильянуэвани қайтаринглар" деган саҳифа ҳам очишганди – бу ижтимоий тармоқларнинг эндигина ривожланаётган даври эди, шунинг учун ижтимоий тармоқларга унчалик ошно бўлмаган одам сифатида "Оҳ, улар мени яхши кўришади, у ерда бўлишимни хоҳлашади", деб ўйлардим. Лекин агентим бунга йўл қўймади, чунки мен "Локарно" номли клуб билан шартнома имзолаган эдим – бу жамоа Жанубий Америкалик футболчиларни сотиб олиб, кейин уларни бошқаларга пулларди. Улар мендан федератив ҳуқуқларни қўлга киритиш учун фойдаланишди, шунинг учун ё "Бунёдкор"га боришим кераклигини, ёки бошқа ҳеч қаерда ўйнашга рухсат бермасликларини айтишди.
– Демак, сиз ўзаро тил бириктирган агентингиз, "Локарно" ва "Бунёдкор" ўртасида қолиб кетган экансиз-да?
– Ҳа, "Бунёдкор"нинг "Барселона" билан яқиндан ишлаган агентларимга алоқаси бор эди, шу тариқа клуб ҳам "Барселона" билан боғланиб қолди. Иккинчи мавсумимда биз кийган либослар ўша пайтда Nike эди, лекин "Бунёдкор" хўжайини улар "Барселона" формалари тикиладиган фабрикада ишлаб чиқарилишини хоҳлаганди – хўжайиндаги фанатизм даражаси мана шундай эди. У "Бунёдкор"нинг Осиёдаги энг йирик клуб бўлишини хоҳларди. Биз ҳатто "Барселона"га мавсумолди йиғинига бордик, "Rey Juan Carlos" меҳмонхонасида яшаб, "Ла Масия"да машғулот ўтказдик ва "Барселона"га қарши ўйнадик. Биз 1:1 ҳисобида дуранг ўйнадик ва мен жамоадошим Жепаровга голли узатма бердим.
– Ўша пайтда шунга ўхшаш ишларни қилаётган, хорижлик юлдузларни жалб қилишга уринаётган яна бир нечта клублар бор эди – Россиядаги "Анжи" шулардан бири эди. Сиз 2008 йилнинг ёзида "Бунёдкор"га қўшилганингизда, Это'О ҳам келиши ҳақида миш-мишлар юрарди. Якунда у келмади, лекин Ривалдо қўшилди. Бунинг тарихи қандай бўлган?
– Бир куни уйда эдим, таржимон келиб, тушликда Ривалдони кутиб ола оламанми ёки йўқлигини сўради. Унинг айтишича, улар Ривалдо билан гаплашишган ва у Тошкентга келишга арзийдими ёки йўқми, шуни билиш учун лотин америкалик билан суҳбатлашишни хоҳлаган экан. Менга нималар дейишим кераклигини тушунтиришди ва икки соатдан сўнг Ривалдо менинг столим атрофида ўтирарди!
– Олти ой ичида Ромариодан Ривалдогача... агар фаолиятингиз "анъанавийроқ" кечганида бунга ишониш мумкин эди. Аммо сиз "Васко да Гама"да 42 ёшли Ромарио билан учрашдингиз, Ўзбекистонда эса Жаҳон чемпиони бўлган Ривалдо билан бирга ўйнадингиз.
– Худди шундай... бу жуда, жуда ғалати. Биласизми, мен ўз фаолиятимдан жуда фахрланаман, чунки у мени ҳозиргидек инсонга айлантирди. Ишончим комилки, агар Европада муваффақият қозонганимда, ҳозиргидек ақлли йигит бўлмасдим. Қариндошларим билан юрган бўлардим, оиламни ўзим билан олиб келиб, базмлар уюштирган бўлардим ва ҳоказо. Шундай қилиб, ҳаёт мени шу йўлга бошлаб келди.
– Саёҳат қилиш дунёқарашни кенгайтиради, янги тажрибалар орттириш эса дунёингизни очади ва ўйлайманки, ўзингиз айтганингиздек, агар Европада ўйнаганингизда мутлақо янги маданиятга бунчалик шўнғимаган бўлардингиз. Футбол нуқтаи назаридан, Тошкентдаги даврингиз қандай ўтди?
– Менда шундай назария бор: юқорироқ даражадан пастроқ даражага ўтганингизда, фарқ қилишингиз учун сизда олти ой вақт бўлади, чунки сиз ўйиннинг тезроқ суръатига ва уни тезроқ тушунишга ўрганиб қолган бўласиз. Сизга омад ҳам керак. Лекин мен кўп гол урганим учунгина бу осон бўлди, деб айта олмайман. Тўғри, бизда мамлакатдаги энг яхши ўйинчилар жамланганди, лекин мен яхши машқ қилардим ва доимо бор кучимни берардим.
– Ўзбекистондаги футбол маданияти ҳақида қандай хулосаларга келдингиз? Стадионлардан тортиб, уларни тўлдирган мухлисларгача?
– "Пахтакор" мамлакат фахри эди. Кейин эса бутун мамлакат бўйлаб, чекка ҳудудларда кичик жамоалар бор эдики, уларнинг мухлислари бизни доим ҳуштакбозлик билан кутиб олишарди. Ўзбекистоннинг чекка қишлоқларидаги одамларнинг даромади жуда паст эди, шунинг учун янгиликларда Ривалдо келаётганини ва Сколари 8 ёки 10 миллион ишлаётганини кўришганда, бу улар учун гўёки ҳақоратдек туюлган. Бироқ улар бутун мамлакат бўйлаб менга жуда яхши муносабатда бўлишган. Ҳалигача у ердаги одамлардан хабарлар олиб тураман, ўзбек халқи мени яхши кўришини ҳис қилганман.
– Тошкентдаги ҳаётингиз қандай эди, оилангизни ўзингиз билан олиб келганмидингиз?
– Ҳа, аслида хотиним ҳомиладор эди ва бир ойдан кейин у Ўзбекистонга учиб келди. Ўғлимнинг ҳаётидаги дастлабки бир неча ойлар Ўзбекистонда ўтган. Биз жуда, жуда яхши яшадик. Бизда ҳамма нарса бор эди: ошпаз, эннага, ҳайдовчи, иккита машина, чиройли уй – мендан фақатгина футбол ўйнаш талаб қилинарди.
– Тошкентда мослашишингизга ёрдам берадиган лотин америкаликлар жамоаси бормиди?
– Йўқ, йўқ, фақат мен, Ривалдо ва Луизао эдик.
– Хуллас, "Бунёдкор" ташкил этилганидан атиги уч йил ўтиб ОЧЛ ярим финалига чиқди. Осиёнинг энг йирик клублар мусобақасида ўйнаганингиз ҳақида қандай хотиралар қолган?
– Мен 4 та гол уриб, плей-офф босқичининг энг яхши тўпурари бўлган эдим. Жуда яхши ўйнадим. Отам ўша ерда бўлгани ва у мухлисларнинг ёқимтойига айланиб, трибунада улар билан бирга вақт ўтказгани, мухлислар ҳатто унинг исмини куйлай бошлашгани учун бу менда чиройли хотиралар қолдирган.
– ОЧЛ унда иштирок этадиган жамоалар ва футболчилар саёҳат қилиши керак бўлган шаҳарлари сабабли мен учун жуда қизиқ. Биз Роналдунинг Эронга ташриф буюрганини, Бенземанинг Ироқда ўйнаганини кўрдик, бу дунёга машҳур футболчилар учун мутлақо бошқача тажриба. Сиз қарши ўйнаган энг қизиқарли клублардан қайсиларини айта оласиз?
– Мен Эронда "Сайпа"га қарши ўйнаганман. Бу жуда таъсирли эди. Бир марта меҳмонхонадан шортик кийиб чиққанимда, бир аёл менга бақириб, сумкаси билан ура бошлаганди – ғалати тажриба. Кейин стадионга бордик, ҳаммаси оқ кийимдаги 100 минг одам бор эди, улар бизни ўлдириб қўяди деб ўйладик. Ривалдо мусобақада ўзининг дебют ўйинини ўтказаётган эди, шунинг учун одамлар лиқ тўла эди. Биз 2:2 ҳисобида дуранг ўйнадик, битта гол урдим ва Ривалдога голли узатма бердим. Тошкентдаги жавоб ўйинида эса 3 та гол урдим.
– Эронда катта футбол маданияти, жуда садоқатли мухлислар бор. ОЧЛдаги тажрибангизга таяниб айтганда, Осиёдаги "энг яхши" футбол маданияти кимда деб ўйлайсиз?
– Эрон – худди Жанубий Америка каби. Лекин Эрон масаласида, билмадим, чунки мен учун футбол – ҳамма бориши мумкин бўлган жой, уларнинг маданиятига кўра эса ўша пайтда стадионларга фақат эркаклар кира оларди. Шунинг учун ўзимга ёқадиган ўша байрамона муҳитни унчалик кўрмайсиз, гарчи улар ўйиндан шунчалик завқланишса ҳам. Шунинг учун Японияни айтган бўлардим. Улар футболни севишади. Улар бизга ўхшаб агрессив эмас, шунинг учун ютқазсангиз сизни ўлдириб қўйишмайди, лекин Японияда барча байроқлар ва мухлислар бор. Бироқ жанубий америкалик сифатида уларнинг мегафонлардан фойдаланишини кўриш ғалати. Йўқ оғайни, агар ўз овозинг билан куйламасанг, бу ҳисобга ўтмайди. Сен ўз ёрдамингни овоз пайчаларинг ишдан чиққунича кўрсатишинг керак.
– Сиз 2010 йилнинг январида, Фелипе Сколари клубга келганидан 6 ой ўтиб "Бунёдкор"ни тарк этдингиз. Нега?
– Мухлислар мени жуда яхши кўришарди, лекин Сколари кўпроқ бразилиялик ўйинчиларни олиб келмоқчи бўлгани учун кетдим. Менинг назаримда, у ўша жойда биз учун мос мураббий эмас эди. У доим "Сен буни қилишинг керак! Сен ундай қилишинг керак!", деб бақирарди. Унгача Зико бор эди ва у жуда, жуда яхши мураббий эди. Сколари эса кўпроқ эски мактаб вакили эди, сенга Жаҳон кубогини ютиб берган йигитга (Ривалдога) нисбатан эскича усулни қўллай олмайсан. У Ривалдо ва биз қурмоқчи бўлган нарсани ўзгартиришга уринарди.
– Хўш, у сизлардан қандай ўйин услубига эргашишни талаб қилганди? У нимани жорий қилмоқчи бўлган?
– Майда деталларни, масалан, у машғулотларда қалқончалар (шит) билан ўйнашимизни талаб қила бошлади. Шу каби нарсалар. Жуда кичик нарсаларда у "Бундай қила олмайсиз! Менинг қоидамга амал қилинг!", дер эди. Бундай нарсалар ҳозир иш бермайди. Бу ғалати эди.
– Агар фаолият йўлингизни кузатадиган бўлсам, у дунё бўйлаб тахминан шарққа томон йўналган. "Бунёдкор"дан сиз қисқа муддатга Хитойнинг "Тянцзин" клубига ўтдингиз. У ерда ўзингизни кўрсатиш қанчалик қийин бўлди?
– Биласизми нима? Икки кун олдин Канадада яшайдиган тянцзинлик бир мухлис мени кўриш учун самолётга ўтириб, Майамига келди. Мен уни ўзимнинг машғулотларимга олиб бордим, бирга кўп вақт ўтказдик, бир нечта видеолар олдик, у менга форма совға қилди – бу жуда чиройли ҳолат эди. Мен Тянцзинда ҳатто унчалик яхши ўйнамаганман, бор-йўғи бир ёки иккита гол урганман. Лекин у отаси билан ҳаётида томоша қилган энг биринчи ўйинида мен гол урганим учун, мени футболчи сифатида яхши кўриб қолганини айтди. Шунда мен ўзим машғулот ўтаётган болаларга шундай дедим: "Футболчи бўлганингизда, шунчаки ўйнаш орқали одамларда қандай из қолдираётганингизни хаёлингизга ҳам келтирмайсиз". Бизнинг зиммамиздаги масъулият мана шу, чунки хоҳлайсизми-йўқми, сиз ким учундир ўрнак ва муҳим инсонсиз, хоҳ Ривалдо бўлинг ёки шунчаки Хосе, хоҳ "Барселона"да ўйнанг ёки Англиянинг 4-дивизионида, сиз қайсидир болакай учун муҳим бўлишингиз мумкин.
– "Бунёдкор"дан Хитойга кўчиб ўтиш қандай юз берди? Бу Ўзбекистонга ўтишингизга тўғри келгандаги ҳолатга ўхшаш воқеамиди ёки Хитойдаги ҳаётга қизиқишмиди?
– "Бунёдкор" билан шартномамни тугатганимдан сўнг Чилига қайтдим ва "Локарно" ва агентимдан кетиш бўйича музокаралар марказида қолдим. Шунинг учун ФИФАга мурожаат қилдим ва 6 ой футбол ўйнамай туришимга тўғри келди, ўйнаш ҳуқуқимни қайтариб олганимдан кейин эса Хитойга кетдим. Осиёда ўйнаб улгурганим учун бу менга мос вариант эди ва мен буни давом эттиришни хоҳладим.
